We zijn dus al jaren off-grid en hadden destijds voor een 220 Volt systeem gekozen.
Omdat dit het gemakkelijkste was in een bestaand huis zodat we niet alle bekabeling moesten vervangen en omdat we dan niet allemaal nieuwe toestellen hoefden te kopen.

Maar ik had zin in weer een technische uitdaging, dus wilde nu ook een 12 Volt systeem installeren.
En daar wilde ik dan een 12 Volt waterpomp op aansluiten, zodat we het regenwater voor de wasmachine niet meer telkens buiten hoefden te gaan tappen, maar voortaan via een pomp de wasmachine met regenwater kunnen vullen, superdeluxe!

We zouden dan een 220 Volt (wisselstroom) én een 12 Volt (gelijkstroom) systeem hebben, leuk leuk leuk!

Plan van aanpak

We hebben hiervoor weer een nieuwe omvormer nodig, want we hebben 4 batterijen in serie, dus een 48 Volt systeem. Er moest dus een omvormer gekocht worden om die 48 Volt te transformeren naar 12 Volt.
Maar ja, van die omvormers bestaan natuurlijk weer diverse uitvoeringen, afhankelijk van het vermogen dat je als output wilt hebben.

(Als je slechts één batterij hebt of batterijen parallel hebt geschakeld in plaats van in serie, heb je geen extra omvormer nodig, want dan heb je een 12 Volt systeem.)

En een 12 Volt stopcontact. En ik wilde dat dit 12 Volt stopcontact ook een 5 Volt uitgang had, dus zo een usb-poort, waar we dan onze gsm’s, mp3-speler en boxjes konden opladen.

Plus een 12 Volt waterpomp. En die pomp had dan ook een filter nodig plus een drukvat voor een regelmatige stroming van het water.
Maar van die 12 Volt waterpompen heb je dan weer tig versies, afhankelijk van de gewenste stroomsnelheid van het water en het aantal aftappunten.
Oftewel hoe hoog moet de druk van het water zijn en dus het vermogen van de pomp?

Je zou denken, je koopt een omvormer en dan een pomp.
Maar ik moest dus eerst bepalen hoeveel aftappunten en welke stroomsnelheid ik van die pomp wilde hebben, om zo het vermogen van de pomp te bepalen.
En aan de hand daarvan kon ik dan een 48V-12V omvormer aanschaffen met het geschikte vermogen.

En dan begint weer het klussen…

Hoe dik moeten de kabels zijn? Want bij gelijkstroom is er relatief veel energieverlies door transport, dat kun je voorkomen door berekening van vermogen en afstand en zo kom je tot benodigde diameter van de kabels.

Hoe sluit je een 12 Volt stopcontact aan?

Ik wilde een schakelaar inbouwen, want die 48V-12V omvormer hoeft enkel aan te staan als we regenwaterpomp gebruiken, dus niet 24/7, waarmee we energie besparen en ook de levensduur van apparaat verlengen. Maar hoe kan ik dat bij die omvormer implementeren?

De filter en pomp en drukvat hadden uiteraard niet dezelfde dimensies qua aansluitingen, dus koppelstukken nodig. En die allemaal ook lekdicht krijgen 😉

Regenwater-systeem
Even ter info, in ons huis hadden we al een regenwater-leiding-systeem, dus oorspronkelijk was er een hydrofoor die regenwater uit de put oppompte en zo de wasmachine en toiletten met regenwater vulde.

Maar die hydrofoor verbruikte 1500 Watt (!), dat is als vloeken in de kerk in ons
eco-huishouden, dus ik heb die hydrofoor weggedaan.

De huidige 12 Volt pomp verbruikt slechts 40 watt,
een besparing van 97% ten opzichte van die hydrofoor,
tsjakka!

Voor- en nadelen 12 Volt systeem

De voordelen van een gelijkstoom systeem:

• + Je bespaart op de omvormer:
      zowel qua energie aan transformatie als financieel, want omvormers zijn duur.

      Als je één batterij hebt (12 Volt), heb je geen omvormer nodig:
      dat bespaart energie aan transformatie en bespaart geld.

      Als je een 24 of 48 Volt systeem hebt, gaat er bij transformatie van 24/48 naar
      12 Volt veel minder energie verloren dan bij transformatie van 24/48 naar 220 Volt,
      plus is 24/48-omvormer naar 12 Volt ook 10x goedkoper dan 24/48-omvormer naar
      220 Volt.

• + Sommige apparaten werken op 5 Volt, denk aan gsm, mp3-speler, boxjes, etc.
      Het is eigenlijk belachelijk dat we 12 Volt van de zonnepanelen opslaan in batterijen,
      dan wordt het in ons geval 48 Volt, vervolgens transformeren naar 220 Volt om
      daarna adapter in stopcontact te steken om er weer 5 Volt van te maken.
      Zoveel energieverlies door al die transformaties!
      Dus in plaats van 12 – 48 – 220 – 5 wordt het nu 12 – 48 – 12/5.
      Hierdoor skippen we dus de grootste transformatie naar en van 220 Volt!

Er is ook een bedenking aan een 12 Volt systeem:

• +/– Om met gelijkstroom te kunnen werken heb je meestal batterijen nodig. Die zijn niet
          goed voor het milieu, maar bij het stroomnet zijn ook veel energieverliezen (bron).
          Dus zowel batterijen als het stroomnet zijn niet duurzaam, daarom mijn credo:
          het beste is en blijft gewoon zo min mogelijk energie verbruiken!

          Een 12 Volt systeem zonder batterijen is ook mogelijk, maar dan heb je dus enkel
          stroom als je zonnepanelen en/of windmolen energie produceren.

En er zijn ook nadelen aan een 12 Volt systeem.
Waar je vooral rekening mee dient te houden: P = V x I, oftewel hoe lager de spanning (Volt), hoe hoger de stroomsterkte moet zijn (Ampère) om hetzelfde vermogen op te wekken (Watt).

• – Voornamelijk geschikt voor laag-vermogen-apparaten: lampen, laptops, telefoons.
     En niet voor hoog-vermogen-apparaten: koelkasten, wasmachines, warmtepompen.
• – Bij overschakeling van een wisselstroom naar gelijkstroom-systeem, dien je je huidige
     220 Volt apparaten te vervangen door 12 Volt apparaten: kost grondstoffen en geld.
• – Als de stroomsterkte toeneemt, zijn er meer energieverliezen qua afstand.
     Dit kan je berperken door:

1. apparaten dichtbij energiebron te plaatsen, zodat transport-afstand korter wordt daardoor is gelijkstroom eigenlijk enkel toepasbaar in kleine huizen, waar weinig transport-afstand is
2. dikkere kabels:
   1. hierdoor is gelijkstroom-systeem enkel geschikt bij de bouw van nieuw huis, want in een bestaand huis moeilijk om aanwezige bekabeling te vervangen door veel dikkere bekabeling
   2. besef ook: koperen kabels zijn duur en hoe dikker, hoe duurder

Conclusie

Ik ben echt heel blij met mijn 12 Volt systeem:

• + Ik vond weer uitdagend om allemaal technisch uit te vogelen.
• + Een 12 Volt systeem heeft voor mij een hoger off-grid en low-tech gehalte dan een
      220 Volt systeem, dus voelt gewoon stoer 😉
• + Zo fijn dat ik niet meer met gieters water van buiten naar binnen hoef te sjouwen.
      Wassen is al niet fijn en als het dan ook zo intensief is, wordt het er niet leuker op.
      Vooral in de winter: laarzen aan om naar buiten te gaan, water vullen, naar binnen,
      laarzen uit, wasmachine vullen en riedeltje weer opnieuw.
      Wat een luxe dat ik nu gewoon een pomp kan aanzetten!
• + We hebben beneden een spoeltoilet omgebouwd tot composttoilet. Maar boven
      hebben we ook nog een spoeltoilet dat we zelden gebruiken, want dan moesten we
      buiten een emmer met regenwater gaan tappen en naar boven sjouwen om door te
      spoelen.
      Nu kunnen we echter dit spoeltoilet dus ook weer “automatisch” met regenwater
      doorspoelen, dat is wel een luxe.
      Hoewel we de gewoonte er in houden dat als composttoilet bezet is, de mannen
      maar lekker buiten gaan plassen.
• +/– We laden onze gsm’s, mp3-speler, boxjes niet via de nieuwe 12 Volt omvormer op,
          om de eenvoudige reden dat het in de garage is en dan ligt het niet in het zicht en
          vergeet je dat dat ding ligt op te laden. Waardoor het meer stroom kost dan via
          220 Volt met adapter die in de huiskamer in het zicht ligt.
          Maar ik vind wel tof dat het nu dus wel kan!

Meer info over gelijkstroom

Meer informatie over gelijkstroom vind je in dit document:

Enkel beschikbaar voor donateurs

En op het Donateursplein is er ook een video van Ben Law waarin hij uitlegt dat hij in zijn huis een 12 Volt systeem heeft en in zijn schuur een 220 Volt systeem omdat hij daar zwaardere machines gebruikt:

Enkel beschikbaar voor donateurs

Opmerkingen voor de nerds
Ik weet dat de benaming eigenlijk wisselspanning en gelijkspanning is in plaats van wisselstroom en gelijkstroom.
Maar dat is dus een afweging: kies ik voor de juiste benaming of voor de benaming die meestal wordt gebruikt?
En ik heb voor de benaming gekozen die door het grote publiek wordt gebruikt.

Ik weet dat het mogelijk is om voor mijn laptop een transformator te kopen van 48 Volt naar 19 Volt en dan hoef ik om mijn laptop te laden niet meer de 220 Volt omvormer aan te zetten.
Maar dan moet ik in de koude garage gaan zitten werken, ik vind het in mijn hok bij 13°C al “fris” genoeg 😉
Ik zou mijn laptop ’s avonds als ik hem niet gebruik dan in de garage kunnen laden, maar dat is niet voldoende om een hele dag op te kunnen werken.
Dus moet ik hem overdag toch ook nog via de 220 Volt omvormer laden.
Dus ja, ik weet dat het technisch mogelijk is, maar praktisch niet interessant genoeg voor de financiele en tijd-investeringen.

Lees ook over Off-Grid:
– We zijn Off-Grid
– Off-Grid: eenvoud of comfort?
– Off-Grid: 5 zaken om rekening mee te houden
– Onze windmolen

Lees ook over apparaten zonder elektra:
– Leven zonder koelkast
– Lampen voor als we met stroompanne kampen
– Blender zonder elektra
– Keukenmachine zonder elektra
– Wonderpan
– Klok en wekker op zon of water
– Wasmachine alternatieven
– Wassen zonder elektra
– Bezem veegt stofzuiger weg
– Water koken: zonder gas of elektra

Lees ook over energie-visie:
– Energie voor morgen
– Waarom warmtepompen niet duurzaam zijn

Lees ook over minder afhankelijk zijn:
– Stroomstoring, zonder dat wij het merken
– Leven zonder stroom
– Eco-lifestyle: the real life
– Zelfvoorzienend?
– Zelfvoorzienend versus off-grid

Lees ook over energie besparen:
– De 15 beste blogs over energie besparen
– Hoge energieprijzen? Kies voor energievrijheid
– Aan kouder wonen kun je wennen

Vind je deze blog inspirerend?
Steun onze vereniging, word donateur en geniet van de voordelen!

Mijn nieuwe blogs over onze eco-lifestyle in je mailbox?
Schrijf je dan in op de Nieuwsbrief.


Of neem een kijkje in mijn Webwinkel of Boekenwinkel waarmee je onze vereniging ondersteunt zonder dat het jou extra geld kost.