NL
FR

Welkom > Eco-praktisch > Kleding & Verzorging


Verzorging

Pas op, giftig!

Verzorgingsproducten zitten vol met chemicaliën, deze toxische stoffen veroorzaken kanker, huidirritaties, leerproblemen, astma en vruchtbaarheidsproblemen.

Te vermijden ingredienten (op alfabetische volgorde):

Aluminium
Dit vermindert de zweetproductie en wordt daarom gebruikt in antitransparant deodorants.
Aluminium wordt gelinkt aan het ontwikkelen van Alzheimer en heeft mogelijk een link naar borstkanker.

Diethanolamine (DEA) & triethanolamine (TEA)
Worden in cosmetica vaak gebruikt als emulgatoren en/of schuimmiddel. Kunnen allergische reacties veroorzaken, oogirritaties, droog haar en droge huid. DEA en TEA zijn samenstellingen met ammonia en wanneer deze in contact komen met nitraten kunnen ze kankerverwekkende nitrosaminen vormen. Deze stoffen zijn giftig als ze gedurende een langere periode door de huid worden opgenomen.

Fluoride
Fluoride is een gevaarlijk gif en lage niveaus kunnen al een schadelijk effect op de gezondheid hebben, in de vorm van tandbederf en osteoporose (botbreuken). Maar naast het negatieve effect op botten, heeft het ook invloed op de hersenen zoals het ontwikkelen van een lager IQ bij kinderen en inname tijdens de zwangerschap heeft een negatief effect op het ontwikkelen van de hersenen van de baby.
Teveel fluoride leidt tot fluorose, dit is tandverkleuring en is te zien aan witte vlekjes of streepjes op de tanden. Bij ernstige fluorose zijn de vlekjes bruin. Fluorose ontstaat doordat je kind teveel fluoride binnenkrijgt wanneer de tanden worden gevormd, dus tussen zes maanden en vijf jaar.
Het beste is gewoon om gaatjes te voorkomen door gezond te eten en wenig tot geen suiker te gebruiken.

Glycol (propyleen (PG), butyleen en polyethyleen (PEG))
Dit is een oplosmiddel en zorgt ervoor dat de poriën verwijden en zorgt ervoor dat het product niet bevriest bij koude temperaturen, of smelt bij warme temperaturen.
Het verandert de huid structuur, zorgt ervoor dat andere chemische stoffen diep in de huid kunnen dringen en in de bloedbaan terecht komen.

Oxybenzone (Benzpenone-3)
Het is een UV-filter en wordt daarom gebruikt in zonnebrandcreme en make-up. Deze stof kan allergische reacties veroorzaken. Daarnaast verhoogt het het absorberende vermogen van de huid, waardoor andere chemische stoffen sneller de de huid heen dringen en door het lichaam worden opgenomen.

Parabenen (methyl, ethyl, propyl en butyl)
Deze werken als conserveringsmiddelen en anti-bacterieel. Daarom kom je parabenen in bijna alle cosmetica tegen.
De conserverende werking werkt ook door wanneer het product op de huid aan is gebracht en zelfs als het door de huid wordt opgenomen en in de bloedbaan terecht komt. Het komt uiteindelijk in vitale organen terecht. De conserverende werking is zo sterk, dat het zelfs nu nog doorwerkt (in het lichaam), waar het de normale enzymactiviteit van het lichaam zal reduceren en cellulaire problemen kan veroorzaken. Dit is gebleken uit autopsies op kankergezwellen, waarin sporen werden gevonden van paraben uit huidverzorgingsproducten, zonnebrandmiddelen en cosmetica.

Parfum / fragrance
Parfum wordt in bijna alle cosmetica producten gebruikt, maar de term ‘parfum’ kan een verzamelnaam zijn voor wel 10 tot 300 verschillende chemische ingrediënten. Je weet dus absoluut niet wat je op je huid gebruikt. Veel van deze ingrediënten zijn niet op de veiligheid getest. De fabrikant hoeft deze ingredienten niet vermelden omdat parfum het "geheime recept" is van een merk.

Petrolatum / vaseline
Vaseline wordt gebruikt als huidverzachter en als glansmiddel. Maar deze stof doet juist het tegenovergestelde, het verzacht even de huid of lippen, maar zorgt ervoor dat de huid wordt afgesloten en haar eigen vochtregulerende vermogen verliest.
Petrolatum komt uit de petrochemische industrie en is een goedkope grondstof, dat is ook de reden waarom het veel gebruikt wordt, de natuurlijke vervangers zijn veel kostbaarder.

Phtalates
Het is een oplosmiddel en wordt gebruikt als parfum in een product. Deze stof is gerelateerd aan vruchtbaarheidsproblemen, geboortetekorten, vroege puberteit in meisjes (een risicofactor voor borstkanker) en leverkanker. Het kan het imuunsysteem aantasten en mogelijk kankerverwekkend zijn.

Polyethyleen (PE) - Polypropyleen (PP) - Polyethyleen terephtalaat (PET) - Polymethylmethacrylate (PMMA)
Dit zijn de namen van micro-platsics en deze worden in verzorgingsproducten vaak gebruikt als scrubmiddel. Deze microscopisch plastic deeltjes passeren de waterzuivering, waardoor ze uiteindelijk in zee terechtkomen. In zee worden ze door dieren aangezien voor voedsel en komen zo in de voedselketen terecht.
Plastic heeft de eigenschap dat het giftige stoffen aan zich hecht of zelfs opneemt.

Sodium Lauryl Sulfate (SLS) & Sodium Laureth Sulfate (SLES)
Deze stof is een een goedkope ontvetter en wordt veel gebruikt in reinigers zoals shampoo, douchegel enz. Het verandert de huidstructuur waardoor ook andere chemische stoffen diep de huid binnen kunnen dringen. Bovendien kan het de huid irriteren en tonen dierenstudies aan dat SLS in organen terecht komt.

Triclosan
Dit heeft een antibacteriele en conserverende werking. Het wordt gebruikt in zeep, deodorant, tandpasta, mondwater en facewash.
Deze stof staat als pesticide geregistreerd, het is dus een risicovolle stof voor het menselijk lichaam en het milieu. Het is vermoedelijk kankerverwekkend en het kan genetisch materiaal aantasten en de vruchtbaarheid en seksuele functies laten afnemen.

Bronnen: Project Natural Beauty - Green Jump - Stichting Noordzee


"Natuurlijke" claims

Claims als "natuurlijk", "herbal", "essentiële oliën" zijn niet beschermd en kunnen dus voor ieder product gebruikt worden.



Zelf verzorgingsproducten maken

Een heleboel verzorgingsproducten kun je zelf maken. Hiermee bespaar je geld, afval en je hebt geen chemische stoffen op je lichaam.

Zelf gebruik ik enkel nog de volgende producten en aan de hand deze recepten:
- Tandpasta
- Parfum en aftershave

De volgende verzorgingsproducten gebruik ik niet. Omdat je daarmee het zelfreinigend en zelfregulerend vermogen van je lichaam verstoort. En waardoor je telkens die producten opnieuw nodig hebt om je lichaam/haar te reinigen of te verzorgen.
Lees hier welke alternatieven ik gebruik:
- Shampoo
- Douchegel, doucheschuim en zeep
- Bodylotion en bodycrème
- Deodorant
- Reinigingsmelk, tonic, scrubs en peelings
- Dag- en nachtcrème
- Handcrème
- Lippenbalsem


Tandpasta

Baking soda, ook wel zuiveringszout of natriumbicarbonaat, heeft vele goede eigenschappen als tandpasta:
  1. neutraliseert zuren (die gaatjes veroorzaken)
  2. verwijdert tandplak
  3. neemt geurtjes weg
  4. vermindert tandvlees irritatie
  5. bevat het geen giftige stoffen
  6. veel goedkoper dan commerciele tandpasta's

Het is wel een feit dat baking soda een licht schurend effect heeft. Maar ook alle commerciele tandpasta's hebben schuurmiddelen en de “whitening” tandpasta's bevatten zelfs veel schuurmiddelen om zo dus het white-effect te bereiken.
Deze schurende ingrediënten in tandpasta's zijn te herkennen aan de namen:

- Polyethyleen (PE)
- Polypropyleen (PP)
- Polyethyleen terephtalaat (PET)
- Polymethylmethacrylate (PMMA)

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat het schurend effect van baking soda niet meer is dan dat van “normale” tandpasta's!

Er zijn zelfs tandartsen die daarom adviseren om geheel geen tandpasta te gebruiken, maar enkel te poetsen met water, want het is het poetsen zelf dat je tanden schoonmaakt, niet het middel dat je op je tandenborstel gebruikt. Tandenpoetsen zonder tandpasta verwijdert zelfs meer tandplak dan poetsen met tandpasta! (Bronnen: 1 en 2)

Net als bij “normale” tandpasta's hangt bij baking soda of het slecht voor je tandglazuur is af van de hoeveelheid die je gebruikt en hoe je je tanden poetst.
Bij “normale” tandpasta wordt altijd geadviseerd om slechts de hoeveelheid van een erwtje te gebruiken en niet een hele streep tandpasta op je tandenborstel te doen. Bij baking soda dus ook slechts een paar korreltjes gebruiken en niet je hele tandenborstel in het potje soppen.
Tevens geldt altijd dat je je tanden lichtjes roterend dient te poetsen en dus niet te hard heen en weer moet schrobben.
Gebruik ook altijd een zachte tandenborstel, beter voor je tanden en je tandvlees.


Tandpasta recept nr1
Deze tandpasta ziet er niet uit als tand-pasta maar als tand-poeder. Maar het werkt prima!

Ingrediënten:
- Natriumbicarbonaat
- Pepermuntolie

Werkwijze
Meng in een afsluitbaar potje natriumbicarbonaat met een paar druppels pepermuntolie.

En met een composteerbare tandenborstel is je afval helemaal zero.

Tandpasta recept nr2

Ingrediënten:
- 2 eetlepels biologische koudgeperste kokosolie
- 5 theelepels baking soda
- paar druppels etherische pepermuntolie

Je kunt het aantal theelepels baking soda variëren, zelf gebruik ik dus vijf theelepels. Kijk welke verhouding jij zelf het prettigste vindt!

Werkwijze
Smelt de kokosolie au-bain-marie en en haal dan van het vuur af.
Voeg natriumbicarbonaat en een paar druppels pepermuntolie toe.
Natriumbicarbonaat zakt naar de bodem, dus regelmatig roeren als de kokosolie weer hard wordt, zodat deze goed verspreid in de tandpasta zit.

Kokosolie heeft een heilzame werking voor je mondhygiëne, want het heeft een sterk remmende werking op de groei van de schadelijke bacteriën. Gebruik wel de koudgeperste kokosolie, dus die nog niet ontgeurd is en waar nog een kokossmaak aan zit, omdat deze onbewerkt is.
In de zomermaanden is de kokosolie zacht en goed smeerbaar. Maar in de wintermaanden is deze hard en zul je dus met je tandenborstel even goed in het potje moeten schrapen om er wat van op je tandenborstel te krijgen.


Vragen?
Als je vragen hebt over tandpasta maken, wil ik je aanraden de reacties onder de tandpasta-blogs te lezen, want veel vragen zijn al eens door anderen gesteld en ook beantwoord. Je leest daar dus tal van adviezen en tips!

Blog Zelf tandpasta maken
Blog De mond vol van tandpasta


Shampoo

Je hoofdhuid produceert olie om je haar te beschermen en in conditie te houden. Shampoo verwijdert vuil maar ook vet van je haar, waardoor je hoofdhuid meer olie gaat produceren om de natuurlijke vetbalans te herstellen. Dus hoe vaker jij je haar wast, hoe vetter je haar wordt.

Deze shampoo wordt "No 'poo" genoemd omdat je geen sham-poo meer gebruikt. In plaats daarvan gebruik je natriumbicarbonaat.

Ingrediënten:
- Natriumbicarbonaat
- Water

Werkwijze
Vul een lege shampoofles met 1 cup water (240ml) en een eetlepel natriumbicarbonaat. Fles schudden en klaar is je shampoo.

Shampoo-vrij
Zelf gebruik ik nu helemaal geen shampoo meer, ook geen "No 'poo"!
Hoe heb ik dit bereikt?

Ik waste mijn haar vroeger tweemaal per week. Toen ik "No 'poo" ging gebruiken, hoefde ik gelijk nog maar één keer per week mijn haar te wassen.
Iedere week verminderde ik de dosis natriumbicarbonaat. Na een tijdje gebruikte ik nog slechts één theelepel natriumbicarbonaat op een halve liter water en daarmee kon ik vier wasbeurten toe.

Toen ging ik ook de frequentie van het wassen verminderen en al snel hoefde ik nog maar eenmaal in de anderhalve week mijn haar te wassen.

Na het bereiken van deze lage dosis en frequentie, heb ik mijn haar enkel met water gewassen en het werd net zo schoon!
Nu wordt het geheel niet meer vet. Eigenlijk hoef ik mijn haar dus niet meer te wassen, enkel om mijn hoofdhuid te verfrissen spoel ik het af en toe even met water en klaar!
Ik bespaar nu geld, afval, water, chemische stoffen en tijd!

Nee, mijn haar stinkt niet, het ruikt gewoon neutraal.
Wil je toch een lekker geurtje in je haar, dan doe je druppeltje van je favoriete etherische olie op je kruin of op je borstel.

Tip: gebruik koud water voor de laatste (of in mijn geval de enige) spoelbeurt voor glanzend haar!

Onze kindjes hebben nooit shampoo gebruikt en omdat er van hun haartjes dus geen vet verwijderd wordt door shampoo, produceert de hoofdhuid ook geen extra olie en worden hun haartjes niet vet. Het bewijs dat je haar prima zonder shampoo kan!


Vragen?
Als je vragen hebt over shampoo maken of shampoo vrij zijn, wil ik je aanraden de reacties onder de shampoo-blogs te lezen, want veel vragen zijn al eens door anderen gesteld en ook beantwoord. Je leest daar dus tal van adviezen en tips!

Blog Zelf shampoo maken
Blog Shampoo-vrij!


Parfum & aftershave

Voor parfum en afterschave hetzelfde recept, want bij allebei gaat het om een lekkere geur.

Ingrediënten:
- Wodka (goedkoopste soort, het gaat enkel om het hoge alcoholpercentage)
- Etherische olie
- Water

Werkwijze
Doe in een verstuiver een beetje wodka, een paar druppels van je favoriete (mix) etherische olie en vul aan met water.
De wodka is nodig om de etherische olie in water op te lossen en je parfum/aftershave/deodorant te laten verdampen.
Schudden en klaar!

Experimenteer zelf wat jouw favoriete geuren(mixen) zijn. Probeer bijvoorbeeld roos, lavendel, sandelhout, ylang ylang, bergamot, etc.
Ik ben benieuwd naar jouw favoriete compositie, laat je het me weten? Dan vermeld ik die hier, uiteraard met jouw naam!

Je kan dit recept trouwens ook voor wc-verfrisser gebruiken door een verfrissende etherische olie te kiezen.


Lees ook mijn blog "Zelf parfum en aftershave maken".


Douchegel, doucheschuim en zeep

Ik gebruik al jaren geen zeep meer en was me enkel met water en word daarmee ook fris en schoon. En ik heb sindsdien ook nooit meer last van een droge huid. Want zeep ontvet net als shampoo je huid of haar. En dan moet je daarna je lichaam weer invetten en hydrateren met bodylotion of bodycrème. Ja, dit is heel lucratief voor de verzorgingsindustrie.

Je kan met het gebruik van zeep gewoon van de een op de andere dag stoppen, zonder “vette” overgangsperiode zoals met shampoo.

Gebruik ik dan helemaal geen zeep meer?
Enkel om mijn handen te wassen na toiletbezoek en na het verschonen van een wasbare luier.
Ik gebruik dan een blok zeep in plaats van vloeibare handzeep. Want vloeibare handzeep bestaat voor het grootste deel uit water wat ook allemaal (plastic) verpakt en getransporteerd moet worden. Terwijl een blok zeep geconcentreerd en daardoor milieuvriendelijker is.


Lees ook mijn blog "Schoon zonder zeep".


Bodylotion en bodycrème

Vroeger gebruikte ik altijd een bodylotion na het douchen en mijn huid was heel droog wanneer ik dit niet deed. Ik had dus het zelfregulerend vermogen van mijn huid verstoord.
Ik ben gewoon gestopt met bodylotion, eerst was mijn huid echt heel droog maar na een tijdje reguleerde het zelf weer de vocht- en vetbalans.

Tips om een droge huid te voorkomen:
- geen zeep gebruiken
- minder vaak/lang douchen
- niet te heet douchen


Deodorant

Ik heb nooit veel deodorant gebruikt en mijn vermoeden is dat het gebruik van deodorant zichzelf in stand houdt. Want je smeert een lichaamsvreemde stof op je huid waar je lichaam uiteraard op reageert met als resultaat een zweetgeur. En zo kom je in een negative spiraal.
Mijn vriend gebruikte vroeger veel deodorant en kon soms echt stinken naar zweet. Sinds ik hem aanraadde om geen deodorant meer te gebruiken, heeft hij nog zelden last van een zweetlucht.

Natuurlijk zweet ik ook wel eens, maar dan was ik me met een washandje met koud water, klaar.
Ik merk wel dat als het weer eventjes geleden is dat ik mijn oksels heb geëpileerd, dat ik dan gemakkelijker een zweetgeur ontwikkel. Dus oksels haarvrij houden!


Reinigingsmelk, lotion, scrubs en peelings

's Ochtends was ik mijn gezicht lekker met koud water en dat is het. En sindsdien heb ik nooit meer last een droge/vette huid of verstopte poriën. Omdat je de zelfregulerende werking van je huid niet meer verstoort.


Dag- en nachtcrème

Dit heb ik nooit gebruikt en dus ook nooit nodig gehad omdat dit een typisch voorbeeld is van een product dit zichzelf in haar behoefte bevestigt.
Als je stopt met deze producten, zal je merken dat je ze inderdaad helemaal niet nodig hebt.


Handcrème

Als je handen droog zijn zijn, kun je ze insmeren met eender welke olie. Dit kan een huidverzorgende olie zijn zoals amandelolie, maar ook olijfolie uit je keukenkast werkt prima. Je hebt dus helemaal geen specifieke handcrème nodig.


Lippenbalsem

Lippenbalsem is verslavend, gebruik het een paar keer en je lippen kunnen niet meer zonder. Niet aan beginnen dus. En als het buiten guur weer is, is het belangrijk om je lippen droog te houden (niet bevochtigen met je tong), dan worden ze niet schraal.



Zonnebrandcrème

Giftige stoffen en nanodeeltjes

Zonnebrandcrème beschermt tegen verbranding en voorkomt zo huidkanker. Maar ondertussen zitten er in de meeste synthetische zonnebrandcrèmes veel giftige stoffen die kanker of hormoonverstoringen veroorzaken. Dus het middel is net zo erg als de kwaal!

Vermijd daarom crèmes die de volgende ingrediënten bevatten:
oxybenzone – avobenzone – parfum/fragrance – parabenen

Naast synthetische crèmes zijn er minerale zonnebrandcrèmes, deze bevatten als ingrediënt titaniumdioxide of zinkoxide. Deze filters dringen niet door in de huid, maar blijven als zichtbare witte laag op de huid liggen en reflecteren het zonlicht.
Maar omdat een zichtbare witte laag niet esthetisch wordt gevonden, maken veel fabrikanten gebruik van nanotechnologie: de deeltjes worden dan zo klein gemaakt dat ze niet meer ‘zichtbaar’ zijn. Het is echter nog niet duidelijk wat het effect is van deze deeltjes in ons lichaam. Dus je kunt deze beter ook vermijden.


Vitamine D tekort

Wij laten regelmatig onze bloedwaardes controleren en hadden een vitamine D tekort, zelfs mijn vriend die altijd buiten aan het werk is.
Hier in West-Europa hebben de meeste mensen een chronisch tekort aan vitamine D. Zeker in de winter is de zonkracht op het noordelijk halfrond gewoon niet sterk genoeg om voldoende vitamine D binnen te krijgen. Vandaar dat veel mensen in de winter massaal ten prooi vallen aan griepjes en verkoudheden.

Vitamine D is onmisbaar voor veel belangrijke lichaamsfuncties. Het bevordert de opname van calcium in de botten. Door een gebrek aan vitamine D wordt er te weinig calcium opgenomen waardoor steeds meer (vooral oudere) mensen osteoporose krijgen.
Verder heeft voldoende vitamine D een positief effect op het immuunsysteem, hart- en bloedvaten en is goed ter voorkoming van botontkalking, astma, MS en type 2 diabetes. Ook (winter)depressie, slechte tanden, geheugenverlies en slechte haargroei kunnen met vitamine D bestreden worden.


Zonnebrandcrème verhindert vitamine D opname

De zon levert gratis vitamine D. Maar door de UV-filters in zonnebrandcrèmes bereikt deze vitamine D onze huid niet meer.

Zonnebrandcrèmes zijn daardoor een belangrijke oorzaak
in ons tekort aan vitamine D.


Onverantwoord zongedrag door zonnebrandcrème

Iedereen weet dat als de zon schijnt je zoveel mogelijk in de schaduw dient te blijven, je lichaam bedekt met kleding en je hoofd met een hoedje en dat je tijdens de heetste uren van de dag beter binnen blijft.
Maar door zonnebrandcrème nemen we die preventieve regels niet altijd meer in acht. We smeren ons in, denken daardoor volledig beschermd te zijn en gaan voluit de zon in.


Huidkanker niet door zon maar door verbranding

De kans op huidkanker kan wel vergroot worden door overmatig zonnen, maar dat geldt vooral als je verbrandt. Uit onderzoeken blijkt dat juist mensen met buitenberoepen de kleinste kans op een melanoom (huidkanker) hebben. Er zijn dan ook artsen die de toename van huidkanker juist toeschrijven aan te weinig buiten zijn van de moderne mens. Daardoor krijgt de blanke winterhuid opeens een overdosis zon tijdens de 3 weken zonvakantie of tijdens de eerste mooie lentedagen. Verbranding vergroot het risico op de ontwikkeling van melanoom, de gevaarlijkste vorm van huidkanker. Regelmatige blootstelling aan de zon doet dat niet als er maar sprake is van geleidelijke verkleuring.


Voorkomen beter dan genezen

Wij gebruiken dus geen zonnebrandcrème meer en volgen de preventieve regels:
  1. We gaan op het heetst van de dag lekker naar binnen, siesta houden of rustig boekje (voor)lezen, het is dan te warm om actief buiten bezig te zijn.
  2. Op een warme zomerdag gaan we niet rond het middaguur aan de rivier of strand zitten, ook niet onder een parasol.
  3. Onze kindjes dragen de hele dag een hoedje en shirt met mouwen, ook als ze spelen in het zwembadje in de tuin.
  4. We bouwen langzaam zon-gewenning op en gaan dus niet een week bakken in de volle zon op een witte winterhuid, want dat is de minst gezonde manier van zonnen.


Ons dochtertje Linde met haar zomerhoedje

Zo zijn we zeker dat onze kindjes niet in aanraking komen met giftige stoffen en nanodeeltjes én dat ze voldoende vitamine D binnenkrijgen.


Update 2021: Zomerhempjes de deur uit

In de kasten van de kinderen en in die van mij lagen een tigtal zomerhempjes.
I love zomerhempjes, ze staan voor mij symbool voor de zomer, zon, warmte, vakantie, vrijheid.
En ook gewoon handig, lekker luchtig.
En ik vind ze zo mooi, heerlijk vrouwelijk voor de meisjes/dames en stoer voor de jongens!

Maar ik merk dat ik ze onze kinderen niet meer laat dragen de laatste jaren. Uit voorzorg dat ze niet verbranden. Ik zou ze ook kunnen insmeren met zonnebrand-crème om verbranding te verkomen, maar ik kies er liever voor om ze gewoon shirtjes met korte mouwen te laten dragen. Geen zooi op hun lichaam.

Dus lagen die stapels met hempjes in hun kast stof te vergaren, maar ik vond ook moeilijk om ze weg te doen, omdat ik ze zo zomers/vrouwelijk/stoer vind.
Nu toch knoop doorgehakt dat als ze niet gedragen werden, ik ze beter weg kon doen, meer ruimte en overzicht in de kasten.

Echter als ik besloot de hempjes van de kinderen weg te doen vanwege huidbescherming, dan moest ik consequent zijn en dus ook mijn eigen hempjes opruimen. Oei, dat was een moeilijke...
En nog erger, dan zou ik dus eigenlijk ook mijn zomerse jurkjes (zonder mouwen) de deur uit moeten doen, au!

Ik heb alle hempjes en betreffende jurjes uit mijn kast gehaald, jeetje wat een berg.
Om mezelf te overtuigen mijn lievelingsitems toch weg te doen, heb ik daarom wat argumenten verzonnen: Dus ook ik heb afscheid genomen van al mijn hempjes en de meeste van mijn zomerjurkjes. Weer een doos vol kleding die weg kan.
Opgelucht om minder zooi te hebben, maar vooral fijn om zo de huid van mijn kinderen en van mij beter te beschermen!



Composteerbare tandenborstel

Hier een overzicht van de composteerbare tandenborstels:

1. Een bamboe tandenborstel met bio-nylon haren.
Verkrijgbaar in de kleuren: blauw, paars en wit.
Hiervan zijn ook kinder-tandenborstels te koop.


2. Een houten tandenborstel met varkensharen (niet vegan).


3. Een tandenborstel met vervangbare koppen uit BPA-vrij kunststof.
Bij deze tandenborstel kunnen de koppen vervangen worden, je hoeft dus niet telkens de gehele tandenborstel weg te gooien.
Verkrijgbaar in de kleuren: blauw, groen en rood.
De verpakking is van bio-plastic.


Afweging
De composteerbare tandenborstels hebben of varkensharen waardoor ze niet vegan zijn. Of de haren zijn van bio-plastics waarvan het discutabel is of dit ook wel zo afbreekbaar is als de naam doet vernoemen, zie hiervoor de reportage van Keuringsdienst van Waarde.
We willen zo weinig mogelijk afval produceren én zo min mogelijk (bio)plastic spullen in ons huis én vegan leven.

Na lang wikken en wegen, hebben we uit bovenstaande drie opties voor de tandenborstel met vervangbare koppen gekozen:
1. We zijn vegan en dus willen we geen varkensharen, we kiezen daarom voor nylonharen.
2. We hoeven niet telkens een hele tandenborstel weg te gooien en zo dus minder afval.
3. Dit model is veel voordeliger.


Met zelfgemaakte tandpasta én composteerbare tandenborstels,
is ons tandenpoetsen nu helemaal zero-waste!



Knippen & scheren

Knippen
Al jaren knip ik zelf onze haren. Zo besparen we veel geld.
Ook scheelt het tijd.
En als je met de auto naar de kapsalon zou gaan, bespaar je ook nog eens benzine.

Haren knippen is helemaal niet moeilijk, ik heb jaren geleden een effileerschaar gekocht, daarmee kun je knippen zonder dat er happen in je kapsel ontstaan omdat je hiermee je haar enkel uitdunt.

En voor mijn vriend zijn kapsel hebben we een tondeuse, waarmee hij zijn haar lekker kort kan houden.


Scheren
Wil je een glad gezicht, dan is er de keuze tussen scheerschuim met scheermesjes (afval) of scheerapparaat (verbruik elektriciteit plus grondstoffen en energie voor productie van apparaat).
Dit kan ge-ecologiseerd worden!


Wil je met de hand scheren, kies dan voor een natuurlijke scheercrème en after-shave.


En in plaats van wegwerpmesjes kun je ouderwets een scheermes en scheerborstel gebruiken.


Benen en oksels ontharen
Om mijn benen en oksels te ontharen gebruik ik een epileerapparaat, ja nog een elektrisch apparaat... Maar ik vind epileren veel fijner dan scheren omdat daarmee de haartjes langer wegblijven en er ook niet stugger van worden wat bij scheren wel vaak het geval is.

Er bestaat ook een methode om zelf wax te maken van suiker en daarmee je benen en oksels te waxen. De ingrediënten daarvoor bestaan uit suiker, water en citroensap.
De onderlinge verhouding verschilt per recept, zoek dus zelf even wat jij het fijnste vindt (google op "sugar wax").

wax

Zolang mijn epileerapparaat nog werkt, ga ik deze niet weg doen, want dat zou ook een verspilling van grondstoffen zijn.
Maar als mijn epileerapparaat het begeeft, wil ik geen nieuw apparaat meer kopen en de suiker-wax-methode gaan toepassen. Om daardoor niet meer afhankelijk te zijn van een elektrisch apparaat. En dan uiteraard herbruikbare repen stof gebruiken als wax-strips.



Maandelijkse hygiëne

Een vrouw gebruikt in haar leven minstens 11.000 tampons of maandverbanden. Dit komt overeen met 800kg afval. Jaarlijks gooien vrouwen over de hele wereld 45 miljard sanitaire producten weg.
Naast het afval wat dit veroorzaakt, is het ook schadelijke voor de gezondheid, want deze producten zitten vol met synthetische materialen (plastics), chemicaliën en bleekmiddelen (chloor). En dat draag je in of bij je intiemste lichaamsdeel!

Vrouwen kunnen echter ook kiezen voor stoffen maandverband of een eco-tampon. Een eco-tampon is een soort van opvangtrechtertje, gemaakt uit natuurrubber of silicone. Door het steeltje kan je de tampon makkelijk verwijderen. Je hoeft hem enkel maar leeg te maken en uit te spoelen en opnieuw in te brengen. Een tampon gaat ongeveer 10 jaar mee.

   

Voordelen van stoffen maandverband / eco-tampon zijn:
* voordelig
* minder afval
* huidvriendelijk
* minder schimmelinfecties omdat stoffen maandverband beter ademt


Eco-wegwerp-maandverband en -tampons
Vind je dit echter nog een stapje te ver, dan kun je ook kiezen voor eco-wegwerp-maandverband van het merk Natracare. Dit maandverband is van biologisch katoen en dus zonder synthetische stoffen, chemicaliën en bleekmiddelen.

In de Shop vind je waar je stoffen maandverband, eco-tampons, eco-wegwerp-maandverband en - tampons kunt kopen.



Verzorg zonder gevaar

Kan je toch (nog) niet zonder je verzorgingsproducten?
Dan zijn er gelukkig ook producten te koop die wel veilig zijn. Deze zijn te herkennen aan de volgende keurmerken die biologische ingrediënten en dierproefvrij garanderen:
Bdih Ecocert

In de Shop vind je aantal webwinkels die veilige verzorgingsproducten verkopen.



Anecdote over de verscheidenheid aan shampoo's

Mijn shampoo was op. Dus moest ik nieuwe shampoo kopen. Ik moest daarvoor kiezen uit honderden potten en flessen die allemaal werden verkocht als shampoo. "Voor blond haar", "bruin haar", "dof haar", "vet haar", "extra glans", "stralende glans", "multidimensionale glans" (!), "anti roos","volume", "veerkracht", "upstyling", "diamond gloss", "gold explosion".

Ik werd er niet goed van, begon door een opkomende shampooallergie spontaan uit mezelf al te schuimen. En dan had ik nog maar een paar flesjes gehad. Je kon ook nog kiezen uit: "sterk en stevig", "krul en kracht", "zuiver en oplevend", "luchtig en fris", "krachtgevend", "verkwikkend", "voedend", ja zelfs met "proteïnen", "mineralen" en "multivitamines". En met "sexy collagen"! Een soort lijm kennelijk waardoor vrouwen aan je vast blijven plakken, wat je dan daarna weer kunt bestrijden met "anti klit". En dan had je nog "hellohydratation", maar onder mijn oksels begon ik spontaan zelf al te hellohydrateren.
En bij elk volgend etiket schrok ik me nog meer het haarlazarus. "Kleurbehoudend"! Oei. Die andere merken zijn dus allemaal kleurverliezend?
"Anti haarbreuk"! Lieve hemel! Als ik niet oppas moeten mijn haren straks worden gespalkt.
"Uplifting"! O jé. De rest is allemaal downlifting?
Nog meer alarmbellen rinkelden bij "repair", "total repair", "intens repair"! Kies ik het verkeerde merk dan moet mijn haar dus in de reparatie!
"Good look", las ik vervolgens. Die andere shampoos zijn allemaal 'bad look'?
"For men", las ik dan ook nog eens! Je hebt tegenwoordig kennelijk shampoos "for men" en "for women"! En ik had dus tot nu toe alleen nog maar een klein stukje vrouwenafdeling bekeken! Verschrikkelijk.

"Can you give me a bottle of shampoo", vroeg ik nog wanhopig aan een van de meisjes achter de kassa's. Maar ik had kennelijk al van die rare rollende ogen gekregen. Nee, ik moest echt uit die idiote overvloed aan potjes en flesjes zelf een keuze maken.
Zelfs uit wel tien soorten "iedere dag shampoo"! "Zijn ze nu helemaal gek geworden", gilde ik.
Maar nog zotter werd het: nergens ook maar één flesje "eens in het jaar shampoo". Zelfs geen shampoo voor "eens in de maand", "eens in de week" of "eens in de drie dagen".
Wel een wondermiddel met de kwaliteit "extra uplifting"! Nou, mijn haar ging van al die kreten vanzelf al recht overeind staan!
"Anti haaruitval", was ook nog een optie! Zouden ze dan ook een wondermiddel hebben voor iemand die op het punt stond zich ter plekke de haren uit zijn hoofd te trekken?
Ja waarachtig: "Illuminating shampoo"! Om behalve de geest tegelijk ook het haar te verlichten. Handig in bed als je 's nachts nog wat wilt lezen of je vrouw bij wilt lichten.
En wat te denken van "shampoo voor hoofdhaar"! Die fabrikant denkt natuurlijk schatrijk nog te worden met het geplande vervolg: shampoo voor borsthaar, baardhaar, schaamhaar, haar op je tanden enzovoort.
"Met kruiden", zo adverteerden verder nog diverse merken met vervolgens daarin weer een heel assortiment van aalbes tot zeepkruid.
"Mijn God", riep ik uit, waarna in mijn hoofd meteen een stem klonk die aan mij vroeg: "Wodan, Allah, Boeddha, Jehova, met mirre, wierook, aureool, engelenhaar, stralende glans, extra volume, hydrogerend, anti Roos...".
Ik werd echt knettergek en heb ter plekke dus echt letterlijk alle haren uit mijn kop getrokken.

Bron: Henk Kuiper - www.tilburgz.nl/duza


Kleding

Kledingindustrie = vervuilend

Bestrijdingsmiddelen

De meeste kleding is van katoen. Katoen beslaat 2,5% van de beschikbare landbouwgrond, maar is goed voor 16% van het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen, meer dan ieder ander landbouwgewas.
Kunstmest en bestrijdingsmiddelen veroorzaken uitputting van de bodem, erosie, lucht- en oppervlaktewaterverontreiniging, huidziektes en allergieën.

Waterverspilling

Voor de productie van één jeans is 10.000 liter water nodig!

Kinderarbeid

In de kledingindustrie is vaak sprake van kinderarbeid.


Onze criteria

Daarom gaan wij bewust met kleding om aan de hand van deze drie criteria:


1. Hebben we nieuwe kleding echt nodig?


2. Is kleding 2ehands verkrijgbaar?

Als we echt nieuwe kleding nodig hebben, dan koop ik het 2ehands. Dat vind ik beter dan nieuwe bio/duurzame/ethische kleding te kopen:
  1. Je spreekt geen nieuwe grondstoffen aan
  2. Vermindering van de kleding-afval-berg
  3. Door in 2ehandswinkels te kopen, steun je vaak sociale werkplaatsen of vrijwilligerswerk en bij sommige winkels gaat de opbrengst naar een goed doel


Zo pak je dat aan:


3. Is kleding verkrijgbaar in biologisch katoen?

Ondergoed koop ik liever nieuw dan 2ehands, dus dat koop ik dan bio.
Bio-kleding is niet duur of moeilijk te verkrijgen, winkelketens zoals H&M en C&A verkopen het ook.
Hier vind je (web)winkels die bio-kleding verkopen.


Als veganisten kopen wij geen bont, wol, leer en zijde.

Waarom? Zie onderstaand filmpje:


Kleren maken de vrouw

Men weet dat ik het zonde vind dat goede kleding weg wordt gegooid omdat het niet meer in de mode is, dat ik er mij niet voor schaam om tweedehands kleding te dragen én dat het mij een hoop geld bespaart als ik geen nieuwe kleding hoef te kopen (ik ben en blijf een Hollander hè).
Ik krijg dus echt zakken vol met kleding van iedereen, dus aan kleding heb ik totaal geen gebrek. Soms zitten daar echt hele mooie kledingstukken bij, vaak echter ook kleding die te groot is, waar weinig model meer in zit, dat vaal van kleur is. Aangezien ik de meeste tijd thuis zit, vind ik dat prima. Zonde om thuis goede kleding te verslijten.

Maar soms kom ik nog wel eens in de bewoonde wereld en dan wil ik er toch graag leuk uitzien. Ik heb een paar vriendinnen die het niets uitmaakt hoe ze er uit zien, waarbij de kleding enkel de functie heeft om het lichaam warm te houden. Ik ben jaloers op hen. Want ik moet bekennen, dat ik als ik leuke kleding draag, ik mij zelfverzekerder voel. Ik zou willen dat ik in de bewoonde wereld zeker genoeg van mezelf was dat mijn uitstraling niet mede afhankelijk van mijn kleding is, maar dat is dus helaas wel het geval.

Maar ik wil ook ecologisch en principieel leven. Oftewel dilemma!
Praktisch voorbeeld: Ik heb nu twee winterjassen die mij goed warm houden, ze functioneren dus prima. Maar één jas is oubollig en van binnen kapot, de ander is vaal en niet zo vrouwelijk. Ik wil daarom eigenlijk graag een andere vrouwelijke jas.
Dit brengt mij tot de onderliggende vraag van mijn dilemma: In hoeverre vervult een kledingstuk de functie van bedekking versus sieraad?

Zoals al gezegd, ik zou graag willen dat kleding voor mij enkel de eerste functie van bedekking vervult. De geest is sterk, het vlees echter zwak. Daarom geef ik toe dat ik ook niet geheel onverschillig tegenover de tweede functie van kleding sta namelijk als sieraad. Ik heb gelukkig nu de ultieme oplossing gevonden om mijn zwakte toch op een ecologische manier te compenseren: een tweedehands jas op internet kopen. Zo zijn de geest en het vlees weer met elkaar in evenwicht!


Kleding-dilemma's

Bij kleding-dilemma denkt men vaak "Wat moet ik aan?". Maar hier gaat het uiteraard over ecologische kleding-dilemma's.
Want jij zal vast ook wel ervaren, hoe meer je je verdiept in duurzaam leven, hoe meer eco-dilemma's.
Natuurlijk kom ik die ook tegen, daarom wil ik graag mijn overpeinzingen, twijfels, keuzes met je delen. Veel leesplezier!


Voorraad kleding versus minimalisme?

Als je zegt dat je 2ehands kleding draagt, krijg je heeeel veeeel kleding. Zo veel dat je kasten uitpuilen en je niet eens meer weet wat je in kasten hebt liggen.
Ik ben echter ook fan van minimalisme, dus ruim ik regelmatig kleding op, het overtollige geef ik aan de 2ehands winkel.
Maar soms wringt het ook, want over paar jaar heb ik weer "nieuwe" (= andere 2ehands) kleding nodig en moet ik weer gaan zoeken (lees: tijdverspilling), terwijl ik het nu weggeef.


Persoonlijk voorbeeld:
Mijn schoonvader was overleden en mijn vriend kreeg een tiental jassen en meer dan twintig broeken. Die broeken waren te groot om als "net" te dragen, maar prima voor thuis om het huishouden te doen en in de tuin werken. Mijn vriend verslijt broeken, dus nu heeft hij een flinke voorraad. Maar we hebben nu dus wel opeens veel extra zooi/spullen door die voorraad van twintig broeken en tien jassen.


Waar kies ik dan het beste voor:
1. nu voorraad kleding bewaren (-) en later tijd besparen (+)
2. nu opgeruimd leven (+) en over paar jaar tijd verdoen aan shoppen (-)

Warme trui: wol versus fleece?

In ons huis is het niet heel warm: 16 graden. Dus een lekkere warme trui kan in de winter geen kwaad.
Als veganist wil ik geen wol dragen, maar fleece-truien laten weer microplastics achter in het spoelwater tijdens het wassen. Aarghhhhh!


Oplossing:
Gelukkig bestaat er nu een waszak tegen microvezels!

Schoenen: leer versus synthetisch?

Ik wil geen leren schoenen als vegan, maar in die synthetische schoenen gaan je voeten zo stinken. En je durft je schoenen nergens meer uit te doen omdat je bang bent dat iedereen dan flauw valt van de stank.

Onze oplossing:
We kopen geen-leren schoenen, maar (vegan) synthetisch schoeisel.
Hier in Wallonie is het gebruikelijk dat je binnenshuis je schoenen uitdoet, dus we lopen in huis altijd op sokken of blote voeten. Zo kunnen de "nette" synthetische schoenen voldoende luchten. En in het weekend of als de kindjes thuiskomen van school en buiten gaan spelen, trekken ze hun thuis-kleding en laarzen aan.

In de zomer, als je voeten het meeste transpireren, lopen we allemaal op sandalen of op blote voeten.

4ehands kleding herstellen versus "nieuw" 2ehands kopen?

Onze kinderkleding gaat hier regelmatig kapot, ze ravotten lekker in de tuin en van mij hoeven ze niet zuinig op hun speel/thuis-kleding te zijn. Ik vind belangrijker dat ze buiten zijn, bewegen en plezier hebben.
Uit respect voor de grondstoffen wil ik het kapotte kledingstuk dan herstellen. Maar ik heb echt geen geduld, geen zin, geen tijd om te naaien...
Als ik me dan ein-de-lijk eens een keer met tegenzin installeer om alles op te lappen, dan kost me dat een hele middag de tijd.
Naderhand ben ik dan trots dat ik die kleding weer een nieuwe kans heb gegegeven. Maar soms vraag ik me ook af waarom ik het doe?
Want het zou me minder tijd en geld kosten (als je die naai-uren omrekent in werkuren) om gewoon andere 2ehands-kleding te kopen.

Ik wil niet weggooien en consumeren. Maar ik ben 4dehands broeken aan het herstellen (Olaf draagt 2ehands, Linde 3ehands en Hugo dus 4ehands), terwijl een "nieuwe" 2ehands broek anderhalve euro kost...

En als ik dan mensen bij een Zweedse kledingwinkel of nog erger bij P.mark met volle tassen naar buiten zie komen, dan heb ik toch ook af en toe wel eens zin om minder principieel te zijn. Dus niet een hele middag gefrustreerd zitten naaien aan een 4ehands exemplaar, maar gewoon lekker makkelijk een 2ehands broek kopen.

Minimalisme versus sociale status angst

Omdat ik zoveel kleding kreeg en extra kasten nodig had om al die kleding in te bewaren, heb ik een paar jaar geleden gezegd dat het heel lief is dat vrienden ons hun kleding geven, maar dat dat niet meer hoeft.
Nu beginnen we ein-de-lijk door die voorraad kleding heen te geraken en Linde had nog slechts twee nette truien in haar kast (plus nog een aantal thuis-truien).
Linde vond dat prima twee nette truien, ze had ook nog genoeg jurkjes en op school is het toch veel te warm om een trui te dragen.
En Olaf heeft nu nog slechts twee nette broeken, hij is trots dat hij zijn doel gerealiseerd heeft en helemaal opgelucht met zijn overzichtelijke kledingkast: "Eén broek om te dragen, als die in de was gaat, draag ik de andere broek, meer heb ik niet nodig".
Onze kinderen zijn dus heel minimalistisch ingesteld.

Maar bij mij knaagt er dan toch iets:
- Doe ik mijn kinderen niet tekort met slechts twee truien/broeken?
- Een 2ehands trui/broek kost slecht 1 of 2 euro, dus dat zijn de kosten toch niet?

Hee, ik wil minimalistisch leven, mijn kinderen zijn helemaal akkoord en toch zoek ik nu een excuus om weer een bezit te kopen?

Ik merk dat ik eigenlijk bang ben dat anderen denken dat we arm zijn en geen kleding kunnen kopen. Terwijl het mij helemaal niet om het geld gaat, want 2ehands kleding kost slechts 1 of 2 euro per stuk. Maar het gaat dus om geen overbodige zooi/spullen te hebben.

Oplossing:
Grappig dat onze kinderen veel minder last hebben van "sociale status angst" of wat anderen van ze denken dan ik. Ik kan nog veel van mijn kinderen leren!

Stijl: 2ehands "mwah" versus nieuw "wow"?

Nu de kinderen ouder worden, wordt het aanbod in de 2ehandswinkel schaarser. In het immense baby-peuter-kleuter assortiment vind je altijd wel iets naar je goesting. Maar dat wordt nu moeilijker vind ik, vooral voor meisjes, alles is er roze, grijs en glitter.
Onze kinderen willen kleurrijke kleding, geen grijs, zwart, bruin of donkerblauw, dat vinden ze "saai en triest". En ik ben geen fan van rose ;-)
Online vind je toffe kleurrijke kleding, waarvan ik denk "wow"! Maar ja, dat is dus wel nieuw...
Of kies ik dan principieel voor 2ehands waarvan ik denk "mwah"?

   


Persoonlijk voorbeeld:
Linde moest een nieuwe winterjas, haar oude jas was te klein.
De lokale 2ehandswinkels bezocht, niks gevonden. Online gezocht in een straal van 20 km en dan had ik welgeteld 12 jassen...
Ik ben echt niet zeer kieskeurig, maar ze waren of zwart of rose of glitters. Avonden gezocht op 2dehands sites voor een jas voor haar. Toen vond ik eindelijk een jas, met haar daar naar toe gereden, drie kwartier heen, bleek hij ipv rood toch rose te zijn, dus zonder jas weer drie kwartier naar huis rijden...
Dan denk ik soms toch wel eens, ik rijd twintig minuten naar het dichtstbijzijnde winkelcentrum en koop daar een nieuwe jas, dat kost me veel minder tijd en moeite. Plus minder milieuvervuiling van dat gecross met die auto.
Uiteindelijk na weken zoeken, toch een geschikte 2ehands jas gevonden...


Ik weet dat er online wél veel toffe 2ehands kinderkleding te vinden is. Maar wij wonen in de Ardennen, dunbevolkt gebied, dus minder aanbod, oftwel dan moet je vaak drie kwartier rijden om "even" iets op te gaan halen.
En als je het laat opsturen, dan zijn de verzendkosten duurder dan het artikel zelf.
Ik had ter vergelijking ook eens gekeken op de locatie van mijn ouders en daar waren binnen straal van 20 km meer dan 200 jassen!

Oplossing:
Ik vertelde dit verhaal aan een vriendin en zij raadde me de 2ehandssite "Vinted" aan. Wow, wat een aanbod én lage verzendkosten, heb er al een toffe muts voor mezelf gekocht en sneeuwlaarzen voor Linde. Content!

Functie: lichaamsbedekking versus sieraad?

Dit dilemma beschreef ik eerder in Kleren maken de vrouw.
In hoeverre vervult kleding de functie van "lichaamsbedekking & isolatie" versus "sieraad"?
Persoonlijk voorbeeld:
Toen mijn schoonvader was overleden, kreeg mijn vriend al zijn kleding. Die kleding was allemaal nog in zeer goede staat. Maar totaal niet zijn stijl, denk aan degelijke pantalons, geruite overhemden en v-hals-pulls. Toen hij het pastte, zei ik: "Je ziet eruit alsof je klaar bent om naar het bejaardenhuis te gaan."
We vinden het dan enerzijds zonde om nog goede kleding weg te doen, ook al gaat dat uiteraard naar een 2ehandswinkel. We voelen ons dan echt decadent! Maar anderzijds willen we er toch ook graag kleding dragen waar we ons goed in voelen.

We hebben verschillende vrienden waarbij kleding echt puur die eerste functie vervult. Hun kleding is vaak vormloos, bevat vlekken, gaten, het zijn niet bepaald matchende setjes en denk ook aan gratis reclameshirts.
Kleding die vaal, pluizig of vormloos is, vind ik prima voor het klussen of in de tuin spelen, maar niet voor op school of als we weg gaan.
Zij hebben dat onderscheid "thuis" en "net" echter niet, want het voldoet als kleding, klaar.

Voor hen is dat een bewuste kledingstijl, een statement, 1) om geen waarde te hechten aan uiterlijk vertoon, 2) geld te besparen en/of 3) oplossing te dragen (letterijk) tegen de kapitalistische wegwerpmaatschappij.

Ik ben echter niet zo fundamentalistisch anti-kapitalistisch, extreme vrek of onverschillig.
Alle dagen ben ik thuis en draag dan een lekker makkelijk kloffie, lees oversized fleecetrui en joggingbroek, dus totaal niet verzorgd, modieus, hip of gestyled.

Maar ik merk dat als ik wegga, ik me toch beter voel als ik er beetje verzorgd uitzie. En dat ik ook mijn kinderen graag in nette kleren naar school stuur, zonder gaten of vlekken, maar verzorgd en vlot.

Oplossing:
Aangezien het met ons eco-criteria van 2ehands kleding prima mogelijk is om er verzorgd uit te zien, voel ik me dan toch niet al te schuldig over dat kleding voor mij soms ook een sieraad-functie vervult.
Plus wil ik daarmee aantonen dat je ook met 2ehands kleding er leuk verzorgd kunt uitzien!

Eco-dilemma is uitdaging!

Dit artikel is niet met de intentie geschreven om jullie om advies te vragen met betrekking tot mijn eco-dilemma's. Ik wil gewoon laten zien dat er niet één ultiem eco-pad is.
Want hoe meer je je verdiept in duurzaam leven, hoe meer dilemma's je tegenkomt: wat is nu het beste?

En er is daar dus geen eenduidig antwoord op te geven, er is niet één pad, richting of keuze hét beste.
Het beste is waar jij je goed bij voelt, want zo houd je het ook op lange termijn vol!

Dat maakt het niet makkelijk, omdat sommigen graag een pasklaar antwoord van mij willen ontvangen, zodat ze weten hoe ze dienen te handelen om ecologisch verantwoord "goed" bezig te zijn.

Maar ik zie de eco-dilemma's niet als een worsteling of als een frustratie of als queeste waar ik hét antwoord op wil vinden.
Integendeel, ik vind het een uitdaging, ik vind het heel leuk om hierover na te denken, met mijn vriend uitgebreid te overleggen wat ons standpunt hierover is. En om met vrienden van gedachten te wisselen hoe zij hier mee omgaan, wat zijn hun afwegingen.
En dat je na een tijdje ook gerust je mening kunt herzien.


Op een eco-dilemma is dus niet één juist groen verantwoord antwoord.
Er zijn vijftig tinten groen en dat maakt het zo tof en uitdagend!


Blote voeten

Blote voeten?

barefootshoes

Ben je benieuwd waarom ik van die gorilla-poten-schoenen draag?
En waarom ik mijn schoenen die ernaast staan nu weg doe?


blotevoeten


Wij vinden het heerlijk om op onze blote voeten te lopen. We stimuleren onze kindjes ook altijd om dat te doen. Linde loopt zelfs op blote voeten in de winkel en op festivals!

linde

Voordelen

Lopen op blote voeten heeft vele voordelen:

1. Beter voor het hele lichaam
Uiteraard is lopen op blote voeten beter voor de ontwikkeling van je voet, je krijgt sterkere spieren en botten in je voeten.
Dit is vooral belangrijk voor de ontwikkeling van kindervoetjes die nog in de groei zijn.

barefootshoes

Met schoenen land je vaak eerst op je hiel, terwijl als je op blote voeten loopt je meer op de bal van je voet landt.
Bovendien is de schok van de landing op blote voeten minder hard dan als je met schoenen loopt. Omdat je met schoenen voelt en denkt dat je schoenen die demping voor jou doen, waardoor je te harde schokken op"loopt". Wat schadelijk is voor je gewrichten.

Dus met blote voeten heb je minder last van enkel-, knie- en heupklachten.
En dat is ook de reden waarom Keniaanse renners altijd de marathon winnen, zij hebben een betere looptechniek door altijd blootvoets te lopen.

kenyanrunner

Plus is je lichaam door hakken uit balans, je rug dit probeert te corrigeren en dit geeft rugklachten.
Denk bij hakken niet alleen aan vrouwelijke naaldhakken en pumps, bijna alle schoenen (ook heren- en kinderschoenen) hebben helaas hakken.

heels-alignment

2. Warmere voeten
Je hebt zo een betere doorbloeding in je voet en minder snel last van koude voeten.

3. Focus op het lopen
Als je op blotevoeten loopt, ben je aandachtig bezig waar je voeten weg te zetten. Zo ben je gefocust op het lopen. Terwijl als je schoenen draagt, stap je gewoon rond, vaak denkend aan andere zaken. Door op blote voeten te wandelen, gaat je aandacht niet meer naar je hoofd maar naar je voeten. Even niet denken, maar bewust fysiek bezig zijn. En dat werkt ontspannend!

focuswalking

leesvakantie
4. Vrijheid
Ik vind het zelf ook altijd heel bevrijdend als ik thuis kom, om dan gelijk mijn schoenen uit te trekken.

Voor mij zijn blote voeten een symbool van vrijheid!

5. Aarding
Er zijn mensen die zeggen dat door op blote voeten te lopen je beter aardt, letterlijk én figuurlijk. En dat daardoor negatieve energiën in je lichaam via je voeten naar de aarde weg kunnen vloeien. Dit is echter niet wetenschappelijk bewezen.


Lichtvoetig is leuk!

bvp1
Blotevoeten-pad

Bij ons in de buurt is een blotevoeten-pad.
Onze kindjes vinden het echt geweldig tof om daar naar toe te gaan.

Op blote voeten lopen is dus niet alleen beter, maar ook gewoon leuker!

103_0466_10



bvp3

Heel jaar op blote voeten
Er zijn mensen die het hele jaar rond op blote voeten lopen, dat doen wij niet. Maar als het niet te koud weer is, lopen we thuis wel binnen en buiten heerlijk op blote voeten.


Barefoot-shoes

Wil je graag buitenhuis op blote voeten lopen, maar durf je dat niet?
Of wil je graag toch wat bescherming om je voeten heen, maar wél de voordelen van blootvoets hebben?
Geen zin meer om na een vermoeiende dag of wandeling je schoenen als een "last" uit te trekken?
Zoek je een oplossing voor je voet, knie, heup of rugproblemen?

ik en vff
Blij met mijn barefootshoes!
Naast mij alle schoenen die ik nu niet meer wil dragen
wegens te hoge hak, te smalle neus of beide.


Dan zijn er barefoot-shoes. Deze schoenen geven hetzelfde gevoel als op blote voeten te wandelen. Barefootshoes hebben de volgende eigenschappen:

  1. Deze schoenen hebben geen hak onder de schoen en ook geen verhoogde demping in de schoen bij de hiel, de hiel zit dus op gelijke hoogte als de bal van de voet.
    Dit wordt ook wel "zero-drop" genoemd. zerodrop
  2. De gehele schoen, zool en omhulsel, is zeer flexibel.

    flexibel

  3. Er is voldoende ruimte bij de tenen zodat ze vrij kunnen bewegen. De schoenen hebben dus in verhouding met normale schoenen een brede neus.
  4. De schoen moet aansluiten bij voet, zowel aan de onder- als bovenkant.
    Bij teenslippers sluit de onderkant niet aan, waardoor je tenen bij iedere stap verkrampen om je slipper vast te houden.
    En als er teveel ruimte aan de bovenkant is, zoals bij klompen of de populaire crocs, dan hebben je tenen juist weer geen grip.
  5. flipflop2 flipflop1

Barefootshoes worden ook wel minimalist shoes genoemd. Dat betekent niet dat een minimale hoeveelheid aan materiaal bevatten, maar dat ze een minimale impact hebben op de oorspronkelijke menselijke beweging.

Er zijn heel veel verschillende modellen, hier een overzicht:

(In mijn Webwinkel vind je een heel groot assortiment aan allerlei verschillende barefootschoenen, voor dames, heren en kinderen. Van casual, ballerina's, outdoor tot running. In alle modellen en kleuren. En door in mijn Webwinkel te kopen ondersteun je onze vereniging zonder dat het jou extra geld kost!)


1. Fivefingertips-shoes (merk: Vibram)

Dit zijn wel meest kenmerkende barefoot schoenen, het lijkt wel een beetje alsof je gorilla-poten hebt.
De visie erachter is dat je zo je tenen afzonderlijk kan bewegen en daardoor je voeten beter ontwikkelt en gebruikt.

5fingershoes_vrouw 5fingershoes

2. Barefoot shoes normal look (merk: Vivobarefoot)
Schoenen die er normaal uitzien maar wel met de zerodrop zool en brede neus voor het blote voeten gevoel.

Vivo3 Vivo4

Vivo1 Vivo2

Vivo5 Vivo6

3. Barefoot sandals (merk: Xero shoes - Vivobarefoot - Unshoes)
Dit bestaat uit niet meer dan slechts een zooltje waaraan touwtjes of sandaal-gespen zitten om ze aan je voeten te binden. Hetzelfde idee als teenslippers maar dan veel dunner. En ook met een enkelbandje, waardoor het vast aan je voet zit en niet aan je voet "hangt" zoals bij een normale teenslipper. En zo hoeven je tenen niet bij iedere stap te verkrampen om je slipper vast te houden wat bij een normale teenslipper wel gebeurt.

xero-shoes vivo-sandaal xeroshoes

4. Barefoot running shoes (merk: Merrell)
Deze renschoenen hebben geen dempende zool zoals bij normale renschoenen. daardoor ga je anders lopen, je landt niet meer op je hiel maar midden of voor op je voet.

merrell1

5. Gehaakte sandalen
Deze sandaaltjes bestaan alleen uit een bovenkant. Je loopt dus gewoon op je blote voeten, het ziet er alleen niet zo bloot uit.
Handig als je nog niet helemaal met naakte voeten de straat op durft. Maar ze zijn ook gewoon prachtig!

cs_bloemwit cs_turqoise

Boeken

Er bestaan veel boeken over barefoot lopen, voor de gewone wandelaar tot marathonloper.

Zelf vind ik het boek Whole Body Barefoot van Katy Bowman echt een aanrader! Het boek is niet te dik, goede theoretische uitleg met verhelderende tekeningen, veel praktische oefeningen om je voeten te versterken en zo dus je hele lichaam.

Voordelen barefoot

barefoot1 barefoot3 barefoot2 barefoot4


Barefoot running

barefoot5 barefoot6 barefoot7 barefoot8


Toffe filmpjes

Vrouw loopt altijd op blote voeten


Man rent marathon op blote voeten


Man rent 100km op blote voeten


Meisje loopt op blote voeten in de sneeuw


Vragen?

Heb je medische vragen met betrekking tot blote voeten lopen en/of barefootshoes?
Ik ben geen barefoot-expert, enkel een enthousiasteling.
Er zijn diverse facebookgroepen over barefoot, ik zou daar je vraag eens stellen. Dan hoor je van verschillende mensen hun advies en meningen.
En er zijn ook barefoot-winkels, ga daar eens langs of bel hen eens op, want die hebben meer expertise in huis dan ik.
Succes!


Zelf sandalen maken

Heerlijk zomer en dus lekker op blote voeten lopen!
Hierboven schreef ik al dat ik blote-voeten-fan ben, ik loop niet alleen op blote voeten in huis & tuin, maar ga ook op blote voeten boodschappen doen en kindjes ophalen aan school.

Maar soms zijn er gelegenheden dat het beter is om wel iets aan je voeten te hebben.
Er zijn speciale barefoot-sandalen, maar die zijn best prijzig, voor slechts een zooltje en wat touwtjes.


Dus besloot ik ze zelf te gaan maken!

Ook leuk als je geen barefoot-fan bent hoor.
En ze zijn ideaal om opgerold in je tas mee te nemen.

Wat heb je nodig:
zool van rubber (of van leer, maar dat is niet vegan)
– touw, je kan nylon gebruiken, ik koos voor zpaghetti-garen
– papier
– potlood
– schaar
gaatjestang / priem / spijker met hamer

Een rubberen zoolplaat kun je kopen in mijn webwinkel.
Maar je kan ook een rubberen fietsband, autoband of automatje gebruiken als je helemaal wilt recyclen/consuminderen!

Er zijn verschillende diktes van zolen verkrijgbaar, hoe dunner de zool, hoe meer barefoot-ervaring.
Ook zijn er verschillende kleuren beschikbaar, zwart is de meest voorkomende kleur, ik koos voor beige.


Hoe ga je te werk:

  1. Zet je voeten op een vel papier en teken de omtrek van je voet op het papier.
  2. Haal je voet van het papier en maak er een mooie vorm van.
  3. Knip deze vorm uit, leg het op de rubberen zoolplaat en teken de vorm over.
  4. Ga met je voet in de vorm op de zoolplaat staan, controleer of het breed en lang genoeg is. Beter iets breder en langer tekenen dan te kort of te smal, je kan er later altijd nog iets van af knippen.
  5. Knip je vorm uit de zoolplaat.
  6. Stap met je voet op de zool en teken drie punten voor de gaatjes in je zool, één tussen je grote en tweede teen en twee gaatjes aan de zijkant. De lokatie voor de gaatjes aan de zijkant kun je bepalen door het potlood voor langs het bot van je enkel te houden.
  7. Maak vervolgens de gaatjes in je zool, dit kan met een spijker en hamer of een priem. Op sommige sites wordt dit afraden omdat dit gemakkelijk zou scheuren.
    Je kan ook een gaatjestang kopen, wordt ook gebruikt bij de schoenmaker om bijvoorbeeld extra gaatjes in een riem mee te maken.
    Hier hadden we nog een ouderwetse conducteur-kaartjes-kniptang liggen, werkt ook goed, creatief hè!
  8. En dan komt het knopen, er zal heel veel verschillende knoopmethodes.


De door mij toegepaste knoopmethode:


Dezelfde knoop, nu met voet:


En het proces in foto’s:

Op het einde als ik het touw door die twee touwtjes heb gehaald, leg ik dan een knoopje, zo kan het niet meer losschieten en dan knip ik het resterende touw weg.

Vantevoren dacht ik dat ik de knoop onder de zool tussen mijn grote teen en tweede teen zou voelen, maar die voel je echt niet.


Sandalen om mee te rennen!
Wist je dat deze sandalen “huaraches” heten en door de indianen in Mexico zijn uitgevonden.
En wist je dat zij ultra-marathons (100 mile = 160 km) met deze sandalen lopen!

Er is een boek over de geweldige loopprestaties van deze stam en hun schoeisel verschenen: De Geboren Renner.


Lichtgewichte sandalen én lichtgewichte prijs
De zoolplaat van 50×35 cm kostte me € 18,90 + € 8,60 verzendkosten, totaal € 27,50.
Het zpaghetti-garen had ik nog liggen.
Uit de zoolplaat heb ik al een paar sandalen voor mezelf en voor Linde geknipt. En ik heb nog genoeg zool over voor nog drie paar sandalen. Dus vijf paar sandalen voor € 27,50, dat is € 5,50 per paar.

Terwijl in de winkel kosten officiele barefoot-sandalen € 40!
Maar ook niet barefoot-sandalen kosten vaak meer dan € 5,50.


En het is natuurlijk gewoon supertof om zelf je spullen te kunnen maken!


Nieuwe knoopmethode

Ik vond dat mijn voorvoet vorig jaar makkelijk verschoof met bovenstaande knoopmethode, dus bedacht ik dit jaar een nieuwe knoopmethode:

En ook Linde kreeg de nieuwe versie, plus kraal-versiersels!

Google gewoon eens op “DIY huaraches” op internet en YouTube, dan kom je heel veel knoopmethodes tegen en kun je experimenteren, wat jij het makkelijkste en/of mooiste vindt!


Kraal-sandaal

Eigenlijk lopen we het liefst op blote voeten, maar om dat er niet zo bloot te laten uitzien, dragen we ook zelfgemaakte sandalen zonder zolen.

Hier zie je de voetjes van Olaf, mij en Linde.
Heel simpel, stukje elastiek en de kralendoos, meer heb je niet nodig.
Lekker samen knutselen, kunnen de kindjes hun eigen schoenen maken (trots) én met hun eigen ontwerp (supertrots)!


Gehaakte sandalen


Als je creatief bent, kun je ook sandalen zonder zool zelf haken. Hier links zie je een boek met ideeën.
Ik heb ze creatief zelf gekocht 😉

Linde en ik met onze gehaakte sandalen op de foto.
Normaal heb ik niet zoveel met schoenen, heb geen schoenen-tic, maar hier ben ik dus echt verliefd op. Verliefd op mijn schoenen die eigenlijk helemaal geen schoenen zijn!



En voor de bruiloft van mijn broer had Linde ook haar gehaakte sandaaltjes aan!

Op mijn blog staan de volgende artikels over verzorging:

Zelf tandpasta maken
Zelf shampoo maken
Zelf parfum en aftershave maken
Shampoo-vrij!
Schoon zonder zeep
Verzorging: zonder is gezonder
Knippen en scheren
Zon zonder zonnebrandcrème
De mond vol van tandpasta
Composteerbare tandenborstel
Eco-lifestyle: the real life


Op mijn blog staan de volgende artikels over kleding:

Kleren maken de vrouw
Verbazingwekkende gasten
Eco-mama-doos
Solden
Inspirerende initiatieven
Mijn "groene" verjaardag
Positief en opgeruimd 2013
Eco-realistaties 2013
Tevreden koper van kringloper
Blote voeten
Zelf sandalen maken

Films & documentaires

Inspirerende filmpjes en documentaires over dit onderwerp (en alle andere onderwerpen) kun je bekijken op mijn Films & docs-pagina.

Deze pagina is enkel beschikbaar voor donateurs.
Word ook donateur en krijg toegang tot 302 video's!


Kennisbank

Artikels, achtergrondinformatie en bronnen over dit onderwerp (en alle andere onderwerpen) kun je bekijken in mijn Kennisbank.

Deze pagina is enkel beschikbaar voor donateurs.
Word ook donateur en krijg toegang tot ruim 150 artikels!


Eco-shop

Verzorging

Index:
Ingredienten verzorgingsproducten
Mondverzorging
Maandelijkse hygiëne
Toiletpapier zonder plastic
Knippen en scheren
Condooms
Webwinkels

Ingredienten verzorgingsproducten

Natriumbicarbonaat
Baking soda
Zuiveringszout

Keuze uit verschillende merken, hoeveelheden en soorten verpakkingen

Aleppo zeep
Marseille zeep op basis van olijfolie
Kokosolie

Keuze uit verschillende merken, hoeveelheden en soorten verpakkingen

Etherische olie

Keuze uit verschillende merken en geuren

Trechter RVS

Mondverzorging

Tandpasta
Tandpasta tabletten
zonder fluoride
zero-waste
130 stuks
pijs per stuk: 0.05 euro
Tandpasta tabletten
zonder fluoride
zero-waste
300 stuks
pijs per stuk: 0.07 euro
Tandpasta tabletten
met fluoride
zero-waste
300 stuks
pijs per stuk: 0.07 euro

Tandenborstels
Merk: Humble brush
Steel: bamboe
Haren: nylon
Maat: volwassen
Kleuren: geel, blauw, paars, wit, zwart
Merk: Humble brush
Steel: bamboe
Haren: nylon
Maat: kind
Kleuren: geel, blauw, paars, wit
Merk: Redecker
Steel: hout
Haren: natuurharen (niet vegan)
Merk: By Olive
Steel: bamboe
Haren: biodegradable nylon
Maat: volwassen
4-pack met nummers op borstels
Merk: By Olive
Steel: bamboe
Haren: biodegradable nylon
Maat: kind
4-pack met kleuren: blauw, roze, groen, paars
én op ieder borstel een diertje
           Merk: -
Steel: bamboe
Haren: nylon
Maat: kind
Verkrijbaar: bert & elmo - ernie & koekiemonster
Tandenborstel met verwisselbare kop
Merk: Yaweco
Steel: BPA-vrij kunststof
Haren: biopolymeren op suikerbasis
Maat: volwassen
Kleur: blauw
Tandenborstel met verwisselbare kop
Merk: Yaweco
Steel: BPA-vrij kunststof
Haren: biopolymeren op suikerbasis
Maat: volwassen
Kleur: groen
Tandenborstel met verwisselbare kop
Merk: Yaweco
Steel: BPA-vrij kunststof
Haren: biopolymeren op suikerbasis
Maat: volwassen
Kleur: rood
Verwisselbare koppen
Merk: Yaweco
Kop: BPA-vrij kunststof
Haren: biopolymeren op suikerbasis
Medium
Verwisselbare kopen
Merk: Yaweco
Kop: BPA-vrij kunststof
Haren: biopolymeren op suikerbasis
Soft

Miswak / Swak
Miswak/swak stok
Miswak/swak tandenborstel met vervangbare koppen
Vervangbare koppen voor miswak/swak tandenborstel

Maandelijkse hygiëne

Wasbaar maandverband
Reiszakje wasbaar maandverband
Cup

Toiletpapier zonder plastic

Toiletpapier zonder plastic
Toiletpapier zonder plastic
ondersteuning bouw toiletten in Afrika

Knippen en scheren

Effileerschaar
Scheercreme
After-shave
Scheermes
Scheermes
Scheerborstel
Aleppo zeep

Condooms

Condooms fairtrade

Webwinkels

Green Jump

Waschbaer

De Weegschaal

Op deze pagina word je met een link verwezen naar een webwinkel die dit product verkoopt. En daarbij krijgt onze vereniging een percentage van de opbrengst, zonder dat het jou extra geld kost. Op deze manier steun je de vereniging Green Evelien. Bedankt!

Ben je tevreden over een product uit mijn webwinkel en wil je dit vaker kopen?
Zou je dit dan telkens via mijn webwinkel willen doen? Zo blijf je ons steunen.

Staat jouw gewenste artikel er niet tussen? Laat maar weten, dan zet ik het er graag bij!
Werkt een link niet meer? Merci om dit door te geven op adverteren@greenevelien.com.

Eco-shop

Kleding

Kleding

Bio/fair-kleding
Bio/fair-kleding baby's & kids
Thermo-kleding


Zelf sandalen maken

Zoolplaat
Voorgevormde zolen
Do-it-yourself-kit
Tang
Koord

Barefoot schoenen

Dames - schoenen
Dames - ballerinas
Dames - voetsieraden

Heren - casual

Unisex - Sandalen
Unisex - Outdoor
Unisex - Running & trail

Kinderen - slofjes
Kinderen - dichte schoenen
Kinderen - open schoenen

Teensokken


Bio/fair-kleding

Hema
Waschbaer

Bio/fair-kleding - baby's & kids

Green Jump
Hema
Waschbaer - kinderkleding

Thermo-kleding

Hema - Dames, heren & kinderen
Thermo ondergoed winkel

Barefoot schoenen

Barefoot schoenen - dames

Merk: Vivobarefoot - Model: Geo Court

Merk: Vibram - Model: Furoshiki

Laag - vegan


Laag - leer

Midden - vegan

Midden - leer

Midden - wol

Hoog - vegan

Hoog - leer


Barefoot schoenen - dames - ballerinas

Merk: Vivobarefoot - Model: Jing

vegan
leer

Merk: Vibram Fivefingers - Model: VI-B - Vegan

Merk: Vibram Fivefingers - Model: VI-S - Vegan

Merk: Vibram Fivefingers - Model: Alitza - Vegan

Merk: Vibram Fivefingers - Model: V-Soul - Vegan

Barefoot schoenen - dames - voetsieraden

kralen


kralen met hangertjes

schelpjes


Barefoot schoenen - heren

Merk: Vivobarefoot - Model: Gobi II

Merk: Vibram - Model: Furoshiki

Laag - vegan

Laag - leer


Barefoot schoenen - sandalen

Lizard - Roll Up - vegan
Vivobarefoot - Eclipse - vegan
Xero shoes - Z-trail - vegan
Pies sucios - vegan

Barefoot schoenen - outdoor

Merk: Vibram - Model: Trek

Vegan

Wol

Barefoot schoenen - running & trail

Merrell - Vapor Glove 3

Vegan



Leer


Merrell - Vapor Glove 4





Merrell - Trail Glove 5

Vegan





Leer

Vibram fivefingers - KSO (running)




running

Vibram fivefingers - V-trail



Barefoot schoenen - kinderen - slofjes

Pololo - maat 18-45 - leer

Barefoot schoenen - kinderen - dicht

Playshoes









Vivobarefoot



Solerunner

Camper peu - leer




Barefoot schoenen - kinderen - open

Playshoes




Teensokken





Zelf sandalen maken

Zoolplaat

2 mm dik - 20 x 27 cm - zwart - profiel oneffen
2 mm dik - 60 x 110 cm - zwart - profiel oneffen
2.7 mm dik - 19 x 26 cm - zwart - profiel buffel
2.7 mm dik - 2 maal 15 x 20 cm - zwart - profiel buffel
2.7 mm dik - 19 x 26 cm - zwart - profiel puntjes

3.5 mm dik - 60 x 96 cm - zwart - profiel puntjes

6 mm dik - 42 x 26 cm - wit - profiel rondjes
6 mm dik - 25 x 45 cm - zwart - profiel grof

Voorgevormde zolen

Profiel ster - 4mm - maat 36-48

Profiel ster - 6mm - maat 36-48

Profiel croco - 4mm - maat 36-48

Do-it-yourself-kit

Do-it-yourself kit sandalen incl draad - zwart - vegan
Do-it-yourself-kit sandalen incl draad - zwart - vegan
Do-it-yourself-kit sandalen incl draad - honing - vegan

Gaatjestang

Gaatjestang
diverse modellen

Koord


Zpagetti-garen - diverse kleuren


Op deze pagina word je met een link verwezen naar een webwinkel die dit product verkoopt. En daarbij krijgt onze vereniging een percentage van de opbrengst, zonder dat het jou extra geld kost. Op deze manier steun je de vereniging Green Evelien. Bedankt!

Ben je tevreden over een product uit mijn webwinkel en wil je dit vaker kopen?
Zou je dit dan telkens via mijn webwinkel willen doen? Zo blijf je ons steunen.

Staat jouw gewenste artikel er niet tussen? Laat maar weten, dan zet ik het er graag bij!
Werkt een link niet meer? Merci om dit door te geven op adverteren@greenevelien.com.