NL

FR

Welkom > Eco-mindset > Low-tech

Low-tech

Theorie

Waarom low-tech en geen high-technologie?

Ecologisch leven gaat vaak gepaard met high-tech oplossingen, zoals zonnepanelen, zonneboiler, warmtepomp, elektrische auto.

Ik ben niet tegen high-technologie, maar al te vaak wordt er gedacht dat de wereld wel gered kan worden als we enkel investeren in technologie. En met deze gedachte ben ik het niet eens!
We zullen zowel moeten investeren in technologie als ons gedrag moeten aanpassen.

Waarom kiezen voor hightechnologie als low-tech ook mogelijk is?
Want hightech is duur, kwetsbaar en gecompliceerd (enkel begrijbaar voor experts). Plus vraagt hightechnologie veel zeldzame grondstoffen.
Terwijl lowtech oplossingen zijn goedkoper, robuuster en begrijpbaar voor iedereen.

Wij kiezen daarom in onze eco-lifestyle zoveel mogelijk voor low-tech oplossingen!


Beter slapen zonder stroom

Hugo sliep heel onrustig, na 18 maanden sliep hij nog steeds niet door. Ook Linde sliep niet goed en plaste vaak in haar bed. En dus ook wij sliepen niet.
Olaf had nergens last van en sliep als een blok.
In het begin dachten we dat het aan hun aard lag. Maar na een tijdje zei mijn gevoel dat het misschien wel een andere oorzaak had...

nietslapen


Geen zweefteef
Dus ik ging zoeken op internet. Ik las dat het te maken kon hebben met elektrische velden op de slaapkamer. Maar ik vond dat nogal "zweverig".
Want ik ben zeer wetenschappelijk, ik neem niets aan zonder dat ik meerdere wetenschappelijke bronnen heb gevonden.
Van alle informatie op mijn site kun je ook meer achtergrond-informatie vinden, omdat ik wil laten zien dat de info die ik geef niet zomaar uit de lucht gegrepen is, maar dat deze gefundeerd is.

academic

Dé druppel
Olaf en Linde vonden het leuk om een keer bij elkaar op de kamer te slapen. En toen Olaf een nacht in het weekend bij Linde op haar kamer sliep, plaste ook hij in zijn bed. Wat hij al jaren nooit meer had gedaan. Dat was voor mij letterlijk en figuurlijk dé druppel!

druppel

Elektrische velden de oorzaak?
Het lag dus niet aan Linde, maar aan haar kamer. En omdat ik geen andere oorzaak kon vonden dan die elektrische velden, heb ik haar bedlampje uit het stopcontact getrokken en deze vervangen door een lamp op zonne-energie.

lampweckpot lamp weckpot donker

Ook op onze slaapkamer waar Hugo slaapt, verwijderde ik de bedlampjes. En als ik dan toch bezig was, ook op Olaf zijn kamer de bedlamp weg gedaan.
Ik heb ze overal vervangen door lampjes op zonne-energie.

En omdat onze wekker ook op zonne-energie werkt, kon ik de groepen in de meterkast van de slaapkamers uitschakelen waardoor er dus geen elektrische velden meer in de slaapkamer waren.

zonnewekker

meterkast Voor de Nederlanders:
In België bestaat de stoppenkast niet uit 3 of 4 groepen, maar vaak uit een twintigtal. Iedere paar stopcontacten hebben een aparte groep. Daardoor kon ik dus zo gericht de elektriciteit van de slaapkamers geheel uitschakelen.


Het is goed om zo min mogelijk elektrische apparaten in de slaapkamer te hebben, daarmee verminder je de elektrische velden. Maar de elektrische velden verdwijnen pas helemaal als je de stroom van die kamer uitschakelt.

Je kan eventueel 's avonds ook voor je gaat slapen iedere keer al je groepen uitshakelen. Of een tijdklok instellen.

Wij hebben die groepen van de slaapkamers gewoon permanent uitgeschakeld en ook andere groepen die we toch niet gebruiken omdat we haast geen elektrische apparaten hebben. Zo reduceren we dus de elektrische velden in ons huis dus dag én nacht.

lamp weckpot kleur

Resulaat
En warempel, Linde sliep gelijk beter en heeft sindsdien niet meer in haar bed geplast. Ook Hugo werd minder wakker. Waardoor mijn vriend en ik na anderhalf jaar eindelijk weer een beetje fatsoenlijke nachtrust hadden!
Door deze maatregel is de nachtrust van ons hele gezin verbeterd!

sleepingfamily

Praktisch
Wij hebben geen vensterbanken bij onze ramen. Maar mijn vriend heeft nu bij een raam boven op het zuiden een vensterbank gemaakt, waar wij 's ochtends allemaal zelf onze eigen bedlamp op zonne-energie wegzetten, zodat deze kan opladen en we 's nachts genoeg licht hebben.


Duurzame educatie
Vind het fijn dat de kinderen zo beseffen dat het licht niet zomaar vanzelf aangaat, maar dat daar energie voor nodig is. En dat die energie afkomstig is van de zon!

zwaan


Praktische toepassingen

Keuken

Leven zonder koelkast

Wij leven al een paar jaar zonder koelkast en diepvries en dat gaat prima.
Daardoor hebben we een veel lager elektriciteitsverbruik.
Plus ook geen irritant gezoem van de koelkast meer.

Maar hoe doen we dat dan?
We eten vegan, dus geen vlees, vis en melkproducten. Dat maakt leven zonder koelkast al een stuk makkelijker.
Groenten en fruit zijn prima zonder koelkast te bewaren.
En de enkele producten die we eten die wel koeling nodig hebben, eten we als we boodschappen hebben gedaan.

Groenten en fruit zonder koelkast?
Eén keer per week doe ik boodschappen en daarna stel ik ons weekmenu op aan de hand van de houdbaarheid van de groenten. Dus dag 1 en 2 eten we groenten die niet lang zonder koeling houdbaar zijn, zoals sla, paksoi, spinazie, broccoli, boontjes.
Op dag 3 en 4 die groenten die iets langer vers blijven.
En de laatste dagen van de week groenten die goed houdbaar zijn, zoals wortelen, prei, kool, courgette, bieten, pompoen, witlof.

Vaak bewaren mensen al hun groenten in de koelkast, maar voor veel groenten is het zelfs beter om buiten dan in de koelkast bewaard te worden. Dit geldt met name voor warmteminnende groenten zoals paprika, tomaat, courgette, komkommer, aubergine, avocado en pompoen.
Voor alle groenten geldt trouwens, met of zonder koelkast, dat je ze thuis beter gelijk uit het plastic haalt. Groenten moeten immers kunnen luchten.

Hoe met andere producten die koeling nodig hebben?
Wij eten de dag dat ik boodschappen heb gedaan en de dag daarna tofu en tempé. En de andere dagen eten we linzen, noten, kikkererwten en bonen als eiwitbron.
Ook eventuele andere producten uit de koeling eten we enkel op de boodschappen-dag. Maar veel andere koele producten dan tofu en tempé eten wij eigenlijk niet.

In de zomer?
Vaak wordt ons de vraag gesteld of leven zonder koelkast ook in de zomer mogelijk is?
Ja, want dan kunnen we natuurlijk verse groenten uit onze tuin halen en dan heb je helemaal geen koelkast of specifieke bewaarmethoden nodig.

Restjes eten?
En wat met restjes eten die over zijn?
Nooit gooien we eten weg! Wij eten twee maal per dag een groenten maaltijd, dus die restjes worden gewoon binnen een halve dag in de volgende maaltijd gebruikt.

Soort-specifieke bewaarmethoden
We passen wel soort-specifieke bewaarmethoden toe. Groenten die onder de grond groeien, bewaren we ook koel en in het donker, zoals aardappelen, uien, witlof, bieten. Helaas hebben we geen kelder, dus leggen we deze groenten in een papieren zak in de koele garage.
Groenten die rechtop groeien, bewaren we ook rechtop in een bak met vochtige aarde, zoals wortelen en prei.

Appels, peren, bananen, abrikozen, pruimen, perziken, passievruchten en tomaten trouwens altijd afzonderlijk bewaren en niet in de groentemand of fruitschaal leggen. Want deze vruchten produceren ethyleen dat sommige groenten en fruit sneller doet rijpen en dus ook rotten.
Voor aardappelen is de stof ethyleen overigens wel goed, omdat dit de kieming remt. Dus bewaar je appelen bijvoorbeeld bij de aardappelen.
In onderstaande tabel vind je welk groente en fruit ethyleen-producerend en welke ethyleen-gevoelig zijn en waarvan je contact met ethyleen-producerende soorten dus beter voorkomt.


Bron: Vlaams Centrum voor Bewaring Tuinbouwproducten

Een onderzoekster ging luisteren naar oudere mensen en vertaalde hun kennis over het bewaren van voedsel in een hedendaags design. Zie hier haar project:

Zonne-koelkast
De zon stelt ons in staat om elektriciteit op te wekken (mbv zonnepanelen) en om zaken op te warmen: zonneboiler, zonnedouche & solar-cooker.
Maar je kunt ook koelen met de kracht van de zon!

Een zonne-koelkast werkt op het principe van 2 potten die in elkaar worden geschoven en waar zich nat zand tussen bevindt. Het water in het zand gaat verdampen en daardoor daalt de temperatuur van de binnenste pot.

Verwacht overigens niet dezelfde koele temperaturen als bij een "echte" koelkast, maar slechts enige graden verschil met de omgevingstemperatuur.

Droogkast
Met een droogkast kun je groenten en fruit drogen waardoor ze veel langer houdbaar zijn. Zelf doen we dit niet, omdat we vers voedsel boven gedroogde voeding prefereren. Maar zij die er geïnteresseerd in zijn, kunnen hier meer info vinden hoe je zelf een droogkast kunt maken.

Zonder koelkast is "cool"
Leven zonder koelkast is dus perfect realiseerbaar. En het voordeel hiervan is, naast het minder energieverbruik, dat je ook weer echt bewust wordt van de afzonderlijke groei-omstandigheden van groente en fruit en die probeert na te bootsen in de bewaarmethode. Als je die methodes eenmaal toepast, heb je zelden nog rotte groenten of fruit.
Aangezien duurzaam leven, je eigen groenten kweken en belangstelling voor vergeten rassen tegenwoordig helemaal hip is, hoort zonder koelkast leven en het toepassen van soort-specifieke bewaarmethoden daar ook bij.
Daarom voorspel ik alvast dat de nieuwe trend gaat zijn: Zonder koelkast is "cool"!


Wonderpan

Een wonderpan, is dat een pan uit een sprookje? Nee, hij bestaat echt!
Het is een pan die je op het fornuis zet en werkt als oven. Omdat je dus enkel de pan verwarmt en niet de gehele oven, hoef je veel minder ruimte te verwarmen. En bespaar je dus elektriciteit in het geval van een elektrische oven of gas bij een gasoven.

Geen herrie
Plus nog een voordeel, een elektrische oven heeft een ingebouwde ventilator die altijd automatisch herrie gaat maken, grrrr... En die blijft maar loeien ook als je de oven al uit hebt gezet en je lekker van je taart aan het genieten bent.
Met de wonderpan heb je dit lawaai niet, je kan gewoon rustig in de keuken verder kokkerellen (of al het bakgerei afwassen...) en je daarna in alle rust volledig overgeven aan het smaak- en geurgenot van vers gebakken taart, mmm!

Geld- en ruimtebesparing
Met een wonderpan hoef je dus niet eens meer een oven in huis te hebben, wat je veel geld voor de aankoop van een oven kan besparen. Maar net zo belangrijk, het bespaart je ook veel ruimte in je keuken!

Werking
De pan heeft een tulbandvorm, waar je je beslag in doet. Deze sluit je af met het deksel met ventilatiegaten. Op het fornuis zet je het bodemplaatje met in het midden een gat. De bodemplaat wordt verwarmd. De warmte stijgt op door het gat in het midden, gaat de pan in en verlaat de pan weer via de ventilatiegaten. Daardoor wordt de warmte heel gelijkmatig verdeeld, zodat het baksel overal goed gaar wordt.
De pan is geschikt voor alle warmte-bronnen, dus ook inductie en houtkachel.

Aluminium schadelijk?
Ik kreeg al de vraag of het gebruik van de aluminium wonderpan niet schadelijk is voor de gezondheid omdat aluminium een mogelijke rol zou spelen bij dementie en Alzheimer? Wetenschappelijke bronnen melden echter dat een belangrijke rol van aluminium hierin zeer onwaarschijnlijk is (bron). Mocht er toch een mogelijk verband zijn, dan moet je zoveel aluminium binnen krijgen dat dit in het dagelijks leven niet mogelijk is (bron).

Wij gebruiken de wonderpan hooguit eens per maand om een taartje te bakken. De kans is veel groter om aluminium binnen te krijgen via deodorant (aluminium is daarin een belangrijk ingrediënt omdat het de zweetgangen afsluit, zodat de huid minder zweet kan afgeven), eten en drank uit blik, aluminiumfolie en -verpakkingen, voedingsadditieven (diverse E-nummers bevatten aluminium) en vaccinaties (door aluminiumhydroxide reageert het immuunsysteem alerter op de aangeboden antigenen).

Waar te koop?
Je kan de wonderpan hier bestellen.

Zo zie je dat energie-, geld- én ruimtebesparing perfect matchen met heerlijke taart. Eco-leven is geweldig (lekker)!


Hooikist en hooimadam

Een veel gebruikte tip om in de keuken energie te besparen is het gebruik van een hooikist. Je kookt het eten even goed door, zet het in de hooikist, waarin het eten dan