Hoog energieverbruik in de keuken
In de keuken wordt veel energie verbruikt door de volgende apparaten:- koelkast
- diepvries
- oven
- vaatwasser
- waterkoker
- koffiezetapparaat of senseo
- magnetron
En dan heb je vaak nog de apparaten die in de keukenkastjes staan:
- staafmixer
- keukenmachine
- blender
- frituurpan
- tosti-apparaat
- wafelijzer
- ijsmachine
- broodbakmachine
- gourmetset
- sapcentrifuge
- elektrisch mes
In de keuken kun je dus heel veel energie besparen!
Geen elektrische apparaten in onze keuken!
In onze keuken geen elektrische apparaten, omdat ze overbodig zijn:
* koelkast & diepvriesniet veel koeling nodig, want we eten vegan, de enkele koelproducten bewaren we in garage
zie ook leven zonder koelkast
* elektrische kookplaat
gas is energiezuiniger en kookt fijner
* elektrische oven
we gebruiken wonderpan op gas
* magnetron/microgolf
enkel voor gehaaste mensen die geen tijd voor basisbehoefte 'voeding' maken
* vaatwasmachine
in- en uitladen kost net zoveel tijd als hand-afwas
* waterkoker
fluitketel op gaskookplaat is energiezuiniger
* koffiezetapparaat & senseo
wij drinken geen koffie en voor bezoek zetten we koffie met fluitketel en filter
* frituurpan
vreet stroom, ongezond voedsel en stinkt
* tosti-apparaat, wafelijzer, ijsmachine, broodbakmachine, gourmetset, etc
hoe vaak gebruik je die apparaten echt en staan ze ondertussen stof te vergaren?
Waarom weinig elektrische apparatuur?
* Energie verspilling en dus milieu-onvriendelijk
* We vinden het een uitdaging om zonder te leven
* We willen graag onafhankelijk zijn
* Elektrische apparaten zijn duur in aanschaf & herstel
* Ze hebben beperkte levensduur in verhouding tot handmatige apparaten
* Productie van elektrische apparatuur kost veel energie en grondstoffen
* Aan het einde van hun levensduur is het moeilijk afbreekbaar afval
* Ze veroorzaken geluidshinder
* Veel apparaten zijn gewoon overbodig
* Ze leiden tot een ongezonde levensstijl
Alternatieve apparatuur
Leven zonder koelkast
Wij leven al een paar jaar zonder koelkast en diepvries en dat gaat prima.Daardoor hebben we een veel lager elektriciteitsverbruik.
Plus ook geen irritant gezoem van de koelkast meer.
Maar hoe doen we dat dan?
We eten vegan, dus geen vlees, vis en melkproducten. Dat maakt leven zonder koelkast al een stuk makkelijker.
Groenten en fruit zijn prima zonder koelkast te bewaren.
En de enkele producten die we eten die wel koeling nodig hebben, eten we als we boodschappen hebben gedaan.
Groenten en fruit zonder koelkast?
Eén keer per week doe ik boodschappen en daarna stel ik ons weekmenu op aan de hand van de houdbaarheid van de groenten.
Dus dag 1 en 2 eten we groenten die niet lang zonder koeling houdbaar zijn, zoals sla, paksoi, spinazie, broccoli, boontjes.
Op dag 3 en 4 die groenten die iets langer vers blijven.
En de laatste dagen van de week groenten die goed houdbaar zijn, zoals wortelen, prei, kool, courgette, bieten, pompoen, witlof.
Vaak bewaren mensen al hun groenten in de koelkast, maar voor veel groenten is het zelfs beter om buiten dan in de koelkast bewaard te worden. Dit
geldt met name voor warmteminnende groenten zoals paprika, tomaat, courgette, komkommer, aubergine, avocado en pompoen.
Voor alle groenten geldt trouwens, met of zonder koelkast, dat je ze thuis beter gelijk uit het plastic haalt. Groenten moeten immers kunnen luchten.
Hoe met andere producten die koeling nodig hebben?
Wij eten de dag dat ik boodschappen heb gedaan en de dag daarna tofu en tempé. En de andere dagen eten we linzen, noten, kikkererwten en bonen
als eiwitbron.
Ook eventuele andere producten uit de koeling eten we enkel op de boodschappen-dag. Maar veel andere koele producten dan tofu en tempé eten wij
eigenlijk niet.
In de zomer?
Vaak wordt ons de vraag gesteld of leven zonder koelkast ook in de zomer mogelijk is?
Ja, want dan kunnen we natuurlijk verse groenten uit onze tuin halen en dan heb je helemaal geen koelkast of specifieke bewaarmethoden nodig.
Restjes eten?
En wat met restjes eten die over zijn?
Nooit gooien we eten weg! Wij eten twee maal per dag een groenten maaltijd, dus die restjes worden gewoon binnen een halve dag in de volgende maaltijd
gebruikt.
Soort-specifieke bewaarmethoden
We passen wel soort-specifieke bewaarmethoden toe. Groenten die onder de grond groeien, bewaren we ook koel en in het donker, zoals aardappelen, uien,
witlof, bieten. Helaas hebben we geen kelder, dus leggen we deze groenten in een papieren zak in de koele garage.
Groenten die rechtop groeien, bewaren we ook rechtop in een bak met vochtige aarde, zoals wortelen en prei.
Appels, peren, bananen, abrikozen, pruimen, perziken, passievruchten en tomaten trouwens altijd afzonderlijk bewaren en niet in de groentemand of
fruitschaal leggen. Want deze vruchten produceren ethyleen dat sommige groenten en fruit sneller doet rijpen en dus ook rotten.
Voor aardappelen is de stof ethyleen overigens wel goed, omdat dit de kieming remt. Dus bewaar je appelen bijvoorbeeld bij de aardappelen.
In onderstaande tabel vind je welk groente en fruit ethyleen-producerend en welke ethyleen-gevoelig zijn en waarvan je contact met
ethyleen-producerende soorten dus beter voorkomt.
Deze tabel is beschikbaar voor donateurs in de Kennisbank
Een onderzoekster ging luisteren naar oudere mensen en vertaalde hun kennis over het bewaren van voedsel in een hedendaags design. Zie hier haar
project:
Zonne-koelkast
De zon stelt ons in staat om elektriciteit op te wekken (mbv zonnepanelen) en om zaken op te warmen: zonneboiler, zonnedouche & solar-cooker.
Maar je kunt ook koelen met de kracht van de zon!
Een zonne-koelkast werkt op het principe van 2 potten die in elkaar worden geschoven en waar zich nat zand tussen bevindt. Het water in het zand gaat verdampen en daardoor daalt de temperatuur van de binnenste pot.
Verwacht overigens niet dezelfde koele temperaturen als bij een "echte" koelkast, maar slechts enige graden verschil met de omgevingstemperatuur.
Droogkast
Met een droogkast kun je groenten en fruit drogen waardoor ze veel langer houdbaar zijn. Zelf doen we dit niet, omdat we vers voedsel boven gedroogde
voeding prefereren. Maar zij die er geïnteresseerd in zijn, kunnen
hier meer
info vinden hoe je zelf een droogkast kunt maken.
Zonder koelkast is "cool"
Leven zonder koelkast is dus perfect realiseerbaar. En het voordeel hiervan is, naast het minder energieverbruik, dat je ook weer echt bewust wordt van
de afzonderlijke groei-omstandigheden van groente en fruit en die probeert na te bootsen in de bewaarmethode. Als je die methodes eenmaal toepast, heb
je zelden nog rotte groenten of fruit.
Aangezien duurzaam leven, je eigen groenten kweken en belangstelling voor vergeten rassen tegenwoordig helemaal hip is, hoort zonder koelkast leven en
het toepassen van soort-specifieke bewaarmethoden daar ook bij.
Daarom voorspel ik alvast dat de nieuwe trend gaat zijn: Zonder koelkast is "cool"!
Wonderpan
Een wonderpan, is dat een pan uit een sprookje? Nee, hij bestaat echt!Het is een pan die je op het fornuis zet en werkt als oven. Omdat je dus enkel de pan verwarmt en niet de gehele oven, hoef je veel minder ruimte te verwarmen. En bespaar je dus elektriciteit in het geval van een elektrische oven of gas bij een gasoven.
Geen herrie
Plus nog een voordeel, een elektrische oven heeft een ingebouwde ventilator die altijd automatisch herrie gaat maken, grrrr... En die blijft maar
loeien ook als je de oven al uit hebt gezet en je lekker van je taart aan het genieten bent.
Met de wonderpan heb je dit lawaai niet, je kan gewoon rustig in de keuken verder kokkerellen (of al het bakgerei afwassen...) en je daarna in alle
rust volledig overgeven aan het smaak- en geurgenot van vers gebakken taart, mmm!
Geld- en ruimtebesparing
Met een wonderpan hoef je dus niet eens meer een oven in huis te hebben, wat je veel geld voor de aankoop van een oven kan besparen. Maar net zo
belangrijk, het bespaart je ook veel ruimte in je keuken!
Werking
De pan heeft een tulbandvorm, waar je je beslag in doet. Deze sluit je af met het deksel met ventilatiegaten. Op het fornuis zet je het bodemplaatje
met in het midden een gat. De bodemplaat wordt verwarmd. De warmte stijgt op door het gat in het midden, gaat de pan in en verlaat de pan weer via de
ventilatiegaten. Daardoor wordt de warmte heel gelijkmatig verdeeld, zodat het baksel overal goed gaar wordt.
De pan is geschikt voor alle warmte-bronnen, dus ook inductie en houtkachel.
Materialen
De Wonderpan is verkrijgbaar in RVS en aluminium.
Ik kreeg de vraag of het gebruik van de aluminium wonderpan niet schadelijk is voor de gezondheid omdat aluminium een mogelijke rol zou spelen bij dementie en Alzheimer? Wetenschappelijke bronnen melden echter dat een belangrijke rol van aluminium hierin zeer onwaarschijnlijk is (bron). Mocht er toch een mogelijk verband zijn, dan moet je zoveel aluminium binnen krijgen dat dit in het dagelijks leven niet mogelijk is (bron).
Wij gebruiken de wonderpan hooguit eens per maand om een taartje te bakken. De kans is veel groter om aluminium binnen te krijgen via deodorant (aluminium is daarin een belangrijk ingrediënt omdat het de zweetgangen afsluit, zodat de huid minder zweet kan afgeven), eten en drank uit blik, aluminiumfolie en -verpakkingen, voedingsadditieven (diverse E-nummers bevatten aluminium) en vaccinaties (door aluminiumhydroxide reageert het immuunsysteem alerter op de aangeboden antigenen).
Waar te koop?
Je kan de wonderpan hier bestellen.
Zo zie je dat energie-, geld- én ruimtebesparing perfect matchen met heerlijke taart.
Eco-leven is geweldig (lekker)!
Hooikist en hooimadam
Een veel gebruikte tip om in de keuken energie te besparen is het gebruik van een hooikist. Je kookt het eten even goed door, zet het in de hooikist, waarin het eten dan verder kan garen zonder dat je dus nog elektriciteit of gas nodig hebt. Ideaal voor stoofpotjes, zilvervliesrijst, kikkererwten, bonen en linzen!
Wij hebben echter geen hooikist, omdat ik een kist teveel ruimte in beslag vind nemen. Ik gebruikte een theemuts. Je kan de pan ook in je bed onder het
dekbed plaatsen.
Het probleem bij de theemuts was dat ik er enkel een klein pannetje onder kon plaatsen. En een grotere pan in bed plaatsen leek me niet zo goed idee,
stel dat hij omvalt, kan ik al mijn beddengoed wassen. Dan is er geen energiebesparing meer, maar energieverspilling.
Dus ik was heel blij toen ik de Hooimadam vond. Geschikt voor kleine én grote pannen en
als we hem niet gebruiken, neemt hij (of beter zij) weinig plek in beslag.
De Hooimadam is verkrijgbaar in verschillende formaten en kleuren.
We weken de avond vantevoren kikkererwten of bonen. De volgende ochtend even met vers water spoelen en aan de kook brengen. Als het geheel goed kookt,
gaat de pan in de Hooimadam en 's avonds zijn ze gaar.
De zilvervliesrijst brengen we 's ochtends na het ontbijt even aan de kook, dan in de Hooimadam en voor de middagmaaltijd hebben we heerlijke gare
rijst.
Blender zonder elektra
Onze blender werkt zonder elektriciteit, maar wordt met de hand aangedraaid.
Plaatsbesparing
Wat ik een voordeel vind, is dat dit simpele apparaat geen 21 verschillende opties heeft, waardoor er niet allemaal verschillende attributen in je
keukenkastje liggen die je eigenlijk toch nooit gebruikt.
En deze blender is eigenlijk bedoeld voor kamperen, dus het voetstuk past in de kom om zo plaats in je rugzak te besparen. Maar natuurlijk ook in je keukenkastje. Waardoor er weer meer plaats is voor grootverpakkingen.
Omdat deze kampeer-blender lichtgewicht is, moet je het voetstuk tijdens gebruik wel met de bijgeleverde C-klem vastzetten om zo voldoende kracht uit te kunnen oefenen.
Snelheden
Hij heeft twee verschillende snelheden. Als je het handvat bovenin plaatst draait hij gemiddeld, maar als je hem onderin plaatst, gaat hij supersnel!
Ik ben echt heel blij met mijn nieuwe blender, weer een elektrisch apparaat minder, minder rommel in mijn keukenkastjes en toch lekker notenmelk zonder afval te hebben!
In dit filmpje zie je de blender in werking:
Helaas is deze blender niet meer verkrijgbaar.
Goed alternatief is een passe-vite / passeerzeef, werkt ook zonder elektra én is plastic-vrij!
Keukenmachine zonder elektra
Wij hebben zelf de Multisnijder gekocht:
Er zijn ook verschillende andere modellen te koop:
Nog een Multisnijder-model dat ook werkt door aan een touw te trekken.
En een Groentemolen die werkt door aan hendel te draaien.
Nu kunnen we dus weer heerlijke koolsalade eten, zelf kikkererwtenburgers maken en noten fijnhakken voor choco-dadel-cashew-taart. Een fijn keukenapparaat dat heel handig is, niet veel plek in de keukenkastjes in beslag neemt én geen elektriciteit nodig heeft.
Water koken: zonder gas of elektra
Het stond al zolang op mijn verlanglijstje en nu eindelijk aangeschaft: de KellyKettle!
Dit is een efficiente outdoor fluitketel met een inwendige schoorsteen en zo werkt het:
je vult de ketel met water, je doet wat takjes in de vuurbasis, je zet de ketel op de vuurbasis, je steekt het vuur aan, de warmte en vlammen gaan door
de schoorsteen en als het water kookt, hoor je het fluiten door de groene fluitdop.
Je hebt dus geen gas of elektriciteit nodig oftewel volledig off-grid en fossielvrij!
Het is veel efficienter dan een pan water in het vuur hangen, want het heeft dezelfde werking als een rocket stove, met een paar takjes kun je een liter water koken.
En wist je dat de KellyKettle al 135 jaar bestaat!
Ik ben er zo blij mee:
- Geen gas of elektriciteit nodig, volledig off-grid en fossielvrij water koken.
- Een van onze kinderen wil constant fikkie stoken, nu kan hij fikkie stokken en tegelijkertijd thee voor mij zetten. Hij vraagt nu constant of ik nog thee wil ;-)
-
Datzelfde kind is nogal
drukdynamisch en moet dus regelmatig naar buiten.
En hij speelt graag buiten: bomen te klimmen, pijl-en-boog schieten, hutten bouwen, dammetjes maken, rondje fietsen.
Maar nu kan hij, als hij van school komt, ook lekker naar buiten om vuurtje te maken, kan zijn hoofd leegwaaien én hij voelt zich nuttig. - Wij hebben in de tuin zoveel stapels met takken, nu kunnen deze goed gebruikt worden.
Het vuur wordt aangestoken, de pret kan beginnen
Diverse groottes en merken
Er zijn diverse soorten KellyKettles:- 1,6 liter = Basecamp Kettle
- 1,2 liter = Scout Kettle
- 0,6 liter = Trekker Kettle (ideaal voor hiken)
Ze zijn zowel beschikbaar in rvs als in aluminium (lichtgewicht voor hiken).
Terwijl ik deze blog schreef, zag ik ook een KellyKettle van ander merk, namelijk FeuerKanne, met ook diverse volume-eenheden, deze heb ik ook opgenomen in mijn webwinkel.
|
|
|
|
| KellyKettle 0,6 / 1,2 / 1,6 liter | KellyKettle-set 1,2 / 1,6 liter | FeuerKanne 0,75 / 1,2 / 1,5 liter |
Multifuntioneel: meer dan water koken, ook grill en kookplaat
De Kelly Ketlle is voor meer geschikt dan enkel water koken, want hij wordt geleverd met diverse accessoires zodat je hem voor meer doeleinden kan gebruiken.
Meegeleverde accessoires:
kookpan, rooster, braadpan, pit/steun, afneembaar handvat voor pannen
-
Met het meegeleverde rooster, kun je de vuurbasis ook als grill gebruiken.
-
Op de ketel kun je de pit/steun plaatsen waar je dan de meegeleverde pan op zet, zodat je het als kookplaat kan gebruiken.
-
Op het rooster kun je de pan plaatsen en zo de vuurbasis gebruiken als kookplaat.
-
De pit/steun kun je trouwens onder vuurbasis plaatsen, zodat je geen brandvlekken op de ondergrond krijgt.
Anecdote: meer buiten zijn en back-to-basics-moment
Ik hoorde een vrouw eens vertellen dat ze de KellyKettle dagelijks gebruikte, zo moest ze dus naar buiten als ze thee, koffie of heet water wilde en daardoor kwam ze veel meer buiten.Ook had ze dan telkens een back-to-basics-moment of oer-gevoel, buiten bezig zijn met iets essentieels, in plaats van binnenshuis klakkeloos de waterkoker aanzetten.
Blij, water koken off-grid en fossielvrij!
Als je ook enthousiast bent geworden over de KellyKettle en hem wilt kopen, zou je dat dan via mijn webwinkel willen doen? Het kost jou niets extra's en zo ontvangt onze vereniging een percentage, op deze manier steun je de website GreenEvelien. Alvast bedankt!
Onze zonne-oven
Ideale tijd om over onze nieuwe zonne-oven te schrijven!
Onze zonne-oven in werking:
bananenbrood met chocolade-stukjes (mmm) in 10 minuten gebakken
Overweging
Ik moet wel bekennen dat ik lang heb getwijfeld over de aanschaf van de zonne-oven:- supertof om direct met zonne-energie (zonder stroom) te koken/bakken = low-tech
-
we zijn off-grid, dus hebben in de zomer een overschot aan energie, waarom dan extra
"apparaat" of gadget kopen, terwijl we dus al op gratis zonne-energie kunnen koken?
(dit geldt ook voor zonnepanelen met net-aansluiting, op de meeste momenten dat je zonne-oven kunt gebruiken, heb je overschot aan stroom) -
extra bezit wat we dus qua energie-voorziening niet nodig hebben,
oftewel past niet binnen minimalisme
Maar als eco-madam vind ik het gewoon stoer om een zonne-oven te hebben.
Dus een zonne-oven gekocht, maar dat ging niet zomaar, want je hebt natuurlijk veel verschillende modellen ;-)
Verschillende modellen
Je hebt drie verschillende basis-modellen:
|
|
|
| parabool | kist | cilinder |
De eerste twee modellen kennen de meeste mensen vaak al wel, het derde model heeft hetzelfde type buis (heat-pipe) dat wordt gebruikt voor een zonneboiler.
Van deze drie versies heb je ook opbouwbare uitvoeringen:
|
|
|
| parabool
met panelen | kist
opvouwbaar & transparant scherm | cilinder
reisversie |
En je hebt ook nog combi's:
|
|
|
| kist met parabool | cilinder in opvouwbare parabool | hybrid cilinder: werkt op zon, maar ook elektrisch |
Er zijn ontelbare uitvoeringen van zonne-ovens, maar je kan ze dus indelen in de bovenstaande categorien.
Zonne-oven perfect alternatief voor bbq
Van de cilinder-versie zijn ook grote en dubbele modellen beschikbaar, een ideaal alternatief voor de bbq:- duurzamer
- gezonder
- geen rook = buurvriendelijk
Hoe maken of waar kopen?
In mijn Kennisbank vind je een document hoe je zelf een zonne-oven kunt bouwen:
Naast zelf maken, kun je ook 13 verschillende modellen kopen in mijn
Webwinkel:
Een aankoop via mijn webwinkel kost jou niets extra's en zo ontvangt onze vereniging een percentage, op deze manier kan je blogs gratis blijven lezen. Alvast bedankt!
Mijn keus
Ik heb gekozen voor een cilinder:-
Deze is het meest efficient.
Er wordt zelfs beweerd dat je er in de winter mee kan koken, als de zon maar schijnt.
Dat wilden we als eco-onderzoeks-familie natuurlijk testen ;-)
Dus hebben we hem in de winter toen de zon scheen buiten gezet en het werkt super: na paar minuten waren de rauwe noten heerlijk geroosterd! -
Deze is ook het kleinste.
Past binnen mijn minimalisme, want heb niet één, maar al twee keer keukenkasten uitgebroken, dus bewust niet veel opbergruimte meer.
- Nadeel is dat je er geen hele pan in kan garen, dan kies je beter voor parabool of kist.
Niet veel milieu-impact, wel kinders die fanatiek low-tech koken/bakken
en ik krijg thee met cake!
Ik schreef dus al dat de milieu-impact van de zonne-oven en de KellyKettle niet
super zijn, want het is niet dat we daardoor mega veel gas of elektra uitsparen, maar het is gewoon tof om op een andere manier te koken!
En ik heb het eigenlijk vooral gekocht als duurzaam "speelgoed" voor de kinders ;-)
Onze zoon kan met de KellyKettle lekker vuurtje stoken en tegelijkertijd thee
voor mij zetten.
En zodra de zon schijnt, schieten de kinders de keuken in om beslag te maken om bananenbrood in de zonne-oven te gaan bakken.
Oftewel kinders zijn bezig en ik krijg thee en cake, goed bekeken hè!
